Xuất phát từ thực tiễn trên, em chọn nghiên cứu đề tài “ Hoạt
động cho vay học sinh sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tại
NHCSXH quận Hoàng Mai – TP Hà Nội”.
2. Mục đích nghiên cứu.
-Làm sáng tỏ nhiệm vụ, vai trò của NHCSXH trong việc thực
thi các chủ trương, chính sách của Nhà nước đối với các đối
tượng chính sách xã hội, các vùng cần có sự hỗ trợ tài chính,
qua đó xác định mục tiêu chiến lược phát triển dài hạn của
NHCSXH trong tương lai.
-Thực trạng cho vay HSSV tại NHCSXH quận Hoàng Mai.
-Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động cho vay HSSV tại
NHCSXH quận Hoàng Mai.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
* Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu những khoản cho vay
học sinh sinh viên đang theo học tại các trường đại học, cao
đẳng, trung cấp chuyên nghiệp…tại NHCSXH quận Hoàng
Mai.
* Phạm vi nghiên cứu:
- Không gian nghiên cứu: Địa bàn quận Hoàng Mai – TP Hà
Nội.
- Thời gian nghiên cứu: Qua 3 năm 2010 – 2012.
4. Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp quan sát: Quan sát thực tế công tác hoạt động
cho vay HSSV tại NHCSXH quận Hoàng Mai nhằm nắm bắt
những kiến thức cơ bản về hoạt động cho vay HSSV.
- Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp CBCNV NH
về hoạt động cho HSSV vay trong từng thời kỳ, các bước thực
hiện trong quá trình cho vay. Phỏng vấn khách hàng (KH) để
tìm hiểu thái độ của KH đối với hoạt động cho vay HSSV tại
NHCSXH quận Hoàng Mai.
- Phương pháp chuyên gia chuyên khảo: Tham khảo những
kinh nghiệm từ CBCNV NH,sách chuyên nghành, internet,
một số khóa luận.
- Phương pháp phân tích và xử lý số liệu: Dựa trên các số liệu,
các chỉ tiêu tương đối, các chỉ tiêu tuyệt đối qua các năm từ đó
đưa ra các đánh giá.
PHẦN 1:
TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI
QUẬN HOÀNG MAI – TP HÀ NỘI.
1.1. Quá trình hình thành và phát triển.
1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Ngân
hàng chính sách xã hội Việt Nam.
Ngân hàng chính sách xã hội (NHCSXH) được thành lập
theo quyết định số 131/2002/QĐ – TTg ngày 04 tháng 10 năm
2002 của thủ tướng chính phủ nhằm tách tín dụng nhà nước ra
khỏi tín dụng thương mại trên cơ sở tổ chức lại Ngân hàng
phục vụ người nghèo.
Ngân hàng phục vụ người nghèo được thành lập năm 1995
và chính thức đi vào hoạt động năm 1996, do hệ thống Ngân
hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam làm đại
lý giải ngân, với tổng số vốn cho vay hàng nghàn tỷ đồng tới
các hộ nghèo ở nông thôn.
Ngân hàng phục vụ người nghèo hoạt động được 6 năm,
đến đầu năm 2003 Ngân hàng chính sách được thành lập, thực
hiện nhiệm vụ cho vay hộ nghèo và các đối tượng chính sách
khác.
Theo đó NHCSXH có Hội sở chính đặt tại thủ đô Hà Nội,
có con dấu, có tài khoản mở tại Ngân hàng Nhà nước, kho bạc
Nhà nước, các Ngân hàng trong và ngoài nước. Có bảng cân
đối tài chính, các quỹ theo quy định của pháp luật.
Việc xây dựng NHCSXH là điều kiện để mở rộng thêm các
đối tượng phục vụ là hộ nghèo, HSSV có hoàn cảnh khó khăn,
các đối tượng chính sách cần vay vốn để giải quyết việc làm,
đi lao động có thời hạn ở nước ngoài và các tổ chức cá nhân
hộ sản xuất kinh doanh thuộc các xã đặc biệt khó khăn, miền
núi, vùng sâu, vùng xa.
Hoạt động của Ngân hàng chính sách không vì mục tiêu lợi
nhuận, được Nhà nước đảm bảo khả năng thanh toán, tỷ lệ dự
trữ bắt buộc bằng 0%, không phải tham gia bảo hiểm tiền gửi,
được miễn thuế và các khoản phải nộp ngân sách Nhà nước.
1.1.2. Quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng
chính sách xã hội quận Hoàng Mai – thành phố Hà Nội.
* Quận Hoàng Mai được thành lập theo nghị định số
132/2003/NĐ – CP ngày 6 tháng 1 năm 2003 của chính phủ
Việt Nam. Quận Hoàng Mai có diện tích 4.104,10 ha, dân số
329.000 người (cuối năm 2009). Quận Hoàng mai có 14
phường với nhiều đường giao thông quan trọng như: Quốc lộ
1A, 1B, đường vành đai 3…và nhiều làng nghề ẩm thực… Là
một quận của thủ đô Hà Nội nên quận Hoàng Mai luôn nhận
được sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung cao của Đảng và Nhà
nước vì vậy nền kinh tế của Thành phố Hà nội nói chung và
quận Hoàng Mai nói riêng trong những năm qua đã có những
bước phát triển đáng kể. Các mục tiêu về văn hóa giáo dục,
chăm sóc sức khỏe nhân dân được quan tâm và thực hiện tốt.
Tuy nhiên bên cạnh đó Quận cũng đang phải đối mặt và
tập trung giải quyết các vấn đề chính sách xã hội đó là: Nghèo
nàn, thất nghiệp, tệ nạn xã hội…Tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn
vẫn còn khá cao, nhất là ở các khu vực thu hồi đất nông
nghiệp tiến hành đô thị hóa, xây dựng các khu công nghiệp,
dịch vụ…Đây là vấn đề Đảng và Chính quyền quận rất quan
tâm. Bên cạnh đó việc cổ phần hóa, sáp nhập doanh nghiệp,
sắp xếp lại lao động trong các doanh nghiệp sẽ có một bộ
phận lớn lao động tiếp tục dư thừa. Vì vậy Chính quyền Quận
đang xây dựng triển khai các đề án nhằm giảm tỷ lệ hộ nghèo,
giải quyết việc làm, xuất khẩu lao động để giảm tỷ lệ thất
nghiệp…
* Đứng trước tình hình đổi mới của nền kinh tế, nhu cầu vốn
ngày càng tăng cùng với tình hình kinh tế xã hội trên địa bàn
Quận. Để đáp ứng tất cả các nhu cầu đó NH phải mở rộng
mạng lưới hoạt động, đa dạng hóa các dịch vụ NH. NHCSXH
Việt Nam đã thành lập thêm nhiều chi nhánh, nhiều phòng
giao dịch trên cả nước đặc biệt là tại các thành phố lớn như:
Hà Nội, TP Hồ Chí M;inh, Huế, Đà Nẵng… Trên địa bàn Hà
Nội, theo Quyết định số 204/QĐ-HĐQT ngày 01/07/2004,Ban
lãnh đạo NHCSXH Việt Nam đã quyết định thành lập
NHCSXH quận Hoàng Mai – chi nhánh NHCSXH Thành phố
Hà Nội.
Trụ sở: A1 – Đền lừ 2 – Quận Hoàng Mai – TP Hà Nội.
Sau một thời gian hoạt động, đến nay NH đã có 19 cán bộ
nhân viên công tác tại trụ sở chính của NH và 14 điểm giao
dịch tại các phường. Với cơ sở vật chất dần được củng cố và
nâng cấp.
Ngay từ khi thành lập NH đã được phép thực hiện mọi
hoạt động ngân hàng tín dụng. Với tư cách là một NH trực
thuộc NHCSXH Thành phố hà nội chi nhánh NHCSXH Việt
Nam, NHCSXH Hoàng Mai được ủy quyền của NHCSXH
Việt Nam, có quyền tự chủ kinh doanh và phải chịu sự ràng
buộc về nghĩa vụ và quyền lợi với NHCSXH Việt Nam. Về
pháp lý PGD có con dấu riêng, có quyền ký kết các hợp đồng
kinh tế dân sự, chủ động kinh doanh, tổ chức nhân sự theo sự
phân cấp ủy quyền của NHCSXH Việt Nam.
Là một NH mới thành lập nên quy mô hoạt động còn nhỏ,
nhân sự còn hạn chế bởi vậy nên khi mới ra đời hoạt động của
NH gặp nhiều khó khăn. Nhưng do bám sát định hướng của
Tổng giám đốc, và theo đó NH có những chương trình hoạt
động phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của NH nên đã thu hút
được nhiều khách hàng, số lượng chương trình tín dụng ưu đãi
của Chính phủ và đối tượng chính sách được vay vốn ngày
càng tăng.
*Phạm vi và nội dung hoạt động của NH Hoàng Mai:
- Về nguồn vốn:
+ Vốn từ ngân sách Nhà nước bao gồm:
Vốn điều lệ
Vốn cho vay xóa đói giảm nghèo, tạo việc làm và thực hiện
các chính sách xã hội khác.
Vốn trích từ một phần nguồn thu tăng thêm, tiết kiệm chi
ngân sách các cấp để tăng nguồn vốn cho vay trên địa bàn.
Vốn ODA do Chính phủ giao.
+ Vốn huy động bao gồm:
Tiền gửi có trả lãi của các cá nhân và tổ chức trong và ngoài
nước.
Tiền gửi tự nguyện không lấy lãi của các cá nhân và tổ chức
trong và ngoài nước.
Tiền gửi tiết kiệm của người nghèo.
+ Vốn đi vay bao gồm:
Vay từ các tổ chức tín dụng trong và ngoài nước.
Vay tiết kiệm bưu điện, bảo hiểm xã hội Việt Nam.
Vay Ngân hàng nhà nước.
Vốn nhận ủy thác cho vay ưu đãi của chính quyền địa
phương, các tổ chức kinh tế, chính trị - xã hội, các hiệp hội,
các tổ chức phi chính phủ, các cá nhân trong và ngoài nước và
các loại vốn khác.
- Về sử dụng vốn: NHCSXH sử dụng vốn để cho vay các đối
tượng sau:
+ Cho vay hộ nghèo.
+ Cho vay HSSV có hoàn cảnh khó khăn đang theo học đại
học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và học nghề.
+ Các đối tượng cần vay vốn để giải quyết việc làm.
+ Các đối tượng chính sách đi lao động có thời hạn ở nước
ngoài.
+ Các đối tượng khác khi co quyết định của Thủ tướng Chính
phủ.
1.2. Chức năng và nhiệm vụ.
- Tổ chức huy động vốn trong và ngoài nước có trả lãi của
mọi tổ chức và tầng lớp dân cư bao gồm tiền gửi có kỳ hạn,
không kỳ hạn; tổ chức huy động tiết kiệm trong cộng đồng
người nghèo.
- Được nhận các nguồn vốn đóng góp tự nhiên không có lãi
hoặc không hoàn trả gốc của các cá nhân, tổ chức kinh tế, tổ
chức tài chính, tín dụng và các tổ chức chính trị - xã hội, các
hiệp hội, các tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước.
- Mở tài khoản tiền gửi thanh toán cho tất cả các khách hàng
trong và ngoài nước.
- Cho vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn phục vụ cho sản
xuất kinh doanh, tạo việc làm, cải thiện đời sống; góp phần
thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xóa đói giảm nghèo,
ổn định xã hội.
1.3. Cơ cấu tổ chức hoạt động.
1.3.1. Sơ đồ tổ chức.
Sơ đồ cơ cấu tổ chức.
1.3.2. Chức năng các phòng ban.
* Giám Đốc: Là người điều hành cao nhất, chịu trách nhiệm
chung về mọi hoạt động của NH trước giám đốc NHCSXH
thành phố Hà Nội, chịu trách nhiệm phân công công việc cho
các phòng ban một cách hợp lý, giúp bộ máy hoạt động nhịp
nhàng- an toàn- hiệu quả…
* Phó Giám Đốc: Có nhiệm vụ giúp giám đốc chỉ đạo công
tác kế hoạch, kế toán kho quỹ, chỉ đạo công tác huy động vốn,
cho vay và thu nợ trên địa bàn. Là người được giám đốc ủy
quyền khi giám đốc đi công tác, chịu trách nhiệm trước giám
đốc về những việc giám đốc ủy quyền.
* Phòng giao dịch: Đây là phòng thực hiện các giao dịch giữa
khách hàng và NH, phục vụ nhu cầu gửi tiền, rút tiền, dịch vụ
chuyển nhận tiền trong và ngoài nước và các giao dịch khác.
Có nhiệm vụ tìm hiểu nhu cầu và hướng dẫn khách hàng để
khách hàng có thể tiếp cận được với dịch vụ của NH, đồng
thời thông qua đó để tăng cường khuyếch trương hoạt động
của NH.
* Phòng kinh doanh: Đây là phòng tổng hợp thực hiện
nghiệp vụ cho vay đối với các khách hàng là các tổ chức cá
nhân thuộc mọi thành phần kinh tế, dưới hình thức là các
khoản vay ngắn, trung và dài hạn, cho vay ủy thác, cho vay
theo dự án.Từng quý phân tich dư nơ, đặc biệt là nợ quá hạn,
là đầu mối ngăn ngừa các rủi ro; là nơi tổ chức thực hiện các
giấy tờ trong hoạt động tín dụng giữa khách hàng và NH.
Đồng thời cũng thực hiện chức năng giám sát và quản lí,
hoạch định việc sử dụng vốn. Cụ thể:
- Nghiên cứu đề xuất chiến lược khách hàng, chiến lược huy
động vốn tại các tổ chức kinh tế và mọi tầng lớp dân cư.
- Xây dựng kế hoạch kinh doanh: ngắn hạn, trung hạn theo
định hướng của NHCSXH Việt Nam, của Ngân hàng thành
phố và chiến lược của PGD.
- Tổng hợp theo dõi chi tiêu kế hoạch kinh doanh và quyết
toán kế hoạch đến các đơn vị, cá nhân nhận khoán.
- Cân đối nguồn vốn, sử dụng vốn và điều hòa vốn kinh
doanh đối với từng đơn vị nhận khoán trên địa bàn, từng
CBTD, kịp thời và có hiệu quả nhất.
- Tổng hợp phân tích hoạt động kinh doanh: Quý, 6 tháng,
năm, dự thảo, đề xuất các kế hoạch kinh doanh, chiến lược
khách hàng để cho vay, phân loại khách hàng, đề xuất chính
sách đối với từng loại khách hàng mở rộng đầu tư tín dụng
theo hướng khép kín sản xuất.
- Tham mưu cho Ban giám đốc trong việc chỉ đạo hoạt động
kinh doanh của đơn vị.
- Phân tích hoạt động kinh tế theo ngành nghề, kinh tế kỹ
thuật, lựa chọn biện pháp cho vay an toàn có hiệu quả cao
- Tiếp nhận và thực hiện các chương trình dự án thuộc nguồn
vốn trong và ngoài nước.
- Xây dựng và thực hiện các mô hình tín dụng thí điểm.
* Phòng tài chính kế toán: Có nhiệm vụ lập cân đối nguồn
vốn và tổ chức hạch toán kế toán các nghiệp vụ phát sinh.
Nhiệm vụ cụ thể:
- Có trách nhiệm kiểm nhận và quản lý đầy đủ, chính xác, kịp
thời các loại hồ sơ tài liệu có liên quan đến công tác hạch toán
theo chế độ quy định .
- Trực tiếp hạch toán kế toán, hạch toán thống kê, hạch toán
kinh doanh, thanh toán theo quy định của NHCSXH.
- Xây dựng kế hoạch tài chính của toàn đơn vị.
- Quản lý và tham mưu sử dụng các loại quỹ chuyên dùng
theo quy định.
- Tổng hợp, lưu trữ tài liệu về hạch toán, kế toán và thực hiện
báo cáo theo chế độ quy định.
- Thực hiện các khoản nộp ngân sách theo luật.
- Đề xuất và quản lý việc chấp hành định mức tồn quỹ, công
tác phí, cước phí điện thoại và quản lý việc chấp hành tiêu hao
vật tư xăng xe, ấn chỉ, văn phòng phẩm và các khoản chi phí
khác
- Tổ chức chỉ đạo tốt các biện pháp về an toàn kho quỹ và chi
trả hàng ngày.
- Quản lý sử dụng thiết bị thông tin điện toán, phục vụ nghiệp
vụ kinh doanh theo quy định của NHCSXH.
- Chấp hành tốt chế độ báo cáo về nghiệp vụ kế toán kho quỹ,
tham mưu cho Ban giám đốc trong việc chỉ đạo công tác kế
toán.
1.4. Tình hình hoạt động của ngân hàng giai đoạn 2010 –
2012.
1.4.1. Hoạt động huy động vốn:
Hoạt động huy động vốn là nghiệp vụ quan trọng trong hoạt
động của Ngân hàng. Trong NHTM thì việc huy động vốn là
điều kiện để mở rộng phạm vi tín dụng, tăng thu nhập cho
Ngân hàng. Còn đối với NHCSXH thì việc huy động vốn có
tính chất đặc thù khác vì vậy việc huy động vốn phải được
NHCSXH Việt Nam tính toán cân đối nguồn vôn huy động
của toàn nghành. Trên cơ sở đó phân bổ giao chỉ tiêu kế hoạch
huy động cho từng chi nhánh. Tuy nhiên do địa thế thuận lợi
là trung tâm kinh tế, tập trung đông dân cư, có nhiều doanh
nghiệp, tổ chức kinh tế lớn, là tiềm năng huy động vốn. Nên
NH Hoàng Mai có thuận lợi về huy động vốn góp. Tuy nhiên
về cơ cấu nguồn vốn thì vốn huy động từ dân cư có xu hướng
giảm dần do các NHTM cạnh tranh chạy đua tăng lãi suất huy
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét