Trang 5
3.1.1 Nghò quyết 05/2005/NQ-CP của chính phủ về việc đẩy mạnh
xã hội hóa giáo dục và y tế
59
3.1.2 Đònh hướng cổ phần hóa bệnh viện công trên đòa bàn thành
phố Hồ Chí Minh đến năm 2020 60
3.2 Giải pháp thực hiện cổ phần hóa bệnh viện công 62
3.2.1 Giải pháp tầm vó mô 62
3.2.1.1 Hoàn thiện cơ chế chính sách quản lý Bệnh viện 62
3.2.1.2 Xây dựng những văn bản pháp quy liên quan lónh vực
hoạt động của bệnh viện cổ phần hóa 64
3.2.2 Giải pháp tầm vi mô 65
3.2.2.1 Hoàn thiện công tác tổ chức quản lý bệnh viện 65
3.2.2.2 Nâng cao năng lực tài chính của bệnh viện 65
3.2.2.3 Xây dựng đội ngũ cán bộ y tế chuyên nghiệp 70
3.2.3 Giải pháp hỗ trợ 72
3.2.3.1 Bảo hiểm y tế 72
3.2.3.2 Trợ cấp trực tiếp chi phí khám chữa bệnh cho bệnh
nhân từ Chính phủ. 73
3.2.3.3 Ưu tiên về thuế thu nhập doanh nghiệp và vay vốn ưu
đãi 74
3.3 Lộ trình thực hiện giải pháp cổ phần hóa bệnh viện công 74
3.3.1 Giai đoạn chuẩn bò 74
3.3.2 Giai đoạn thí điểm và rút kinh nghiệm 75
3.3.3 Giai đoạn mở rộng triển khai 76
KẾT LUẬN 78
TÀI LIỆU THAM KHẢO 80
PHỤ LỤC 82
Trang 6
PHẦN MỞ ĐẦU
• Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu
Tại các bệnh viện công hiện nay tình trạng quá tải là phổ biến, cơ
sở vật chất nhiều nơi bò xuống cấp, thiết bò làm việc nhiều nơi còn lạc
hậu, bệnh nhân phải tốn nhiều thời gian cho việc chờ đợi điều trò. Mức độ
đầu tư của bệnh viện công hiện nay là rất thấp so với mức độ đầu tư của
bệnh viện tư nhân. Bệnh viện công đang rất cần vốn để đầu tư thêm cơ sở
vật chất và trang thiết bò làm việc nhưng phải phụ thuộc vào kế hoạch
ngân sách được duyệt. Mặc khác bệnh viện công là đơn vò hành chính sự
nghiệp có thu, quy chế lương bổng theo các tiêu chuẩn ngạch lương, bậc
lương và bò khống chế mức thu nhập tăng thêm không được vượt quá mức
tối đa theo quy đònh của Nhà nước.
Kể từ khi Nhà nước cho phép thành lập các cơ sở khám chữa bệnh
tư nhân, số lượng bệnh viện tư nhân cũng tăng lên đáng kể, lượng bệnh
nhân tại các bệnh viện tư nhân ngày càng đông. Điều đó cho thấy bệnh
viện tư nhân đang hoạt động có hiệu quả.
Trong điều kiện làm việc có sự cạnh tranh giữa các bệnh viện công
và bệnh viện tư nhân thì các bệnh viện công có thế mạnh về trình độ
chuyên môn của y bác só điều trò, có thương hiệu tốt, có quỹ đất rộng rãi,
bên cạnh đó cũng có nhiều điểm bất lợi do quá tải, do cơ chế trả lương
không sử dụng được hết quỹ thời gian có thể làm việc của các bác só giỏi,
do không đủ vốn để đầu tư mới cơ sở vật chất và trang thiết bò, do thời
gian phải chờ đợi lâu trong khám chữa bệnh, từ đó làm ảnh hưởng đến
chất lượng phục vụ tại các bệnh viện công, tình trạng “chạy xô” của bác
só. Vấn đề cần giải quyết dứt điểm tình trạng quá tải tại các bệnh viện
Trang 7
công đi đôi với việc nâng cao chất lượng khám chữa bệnh là vấn đề
không chỉ riêng ngành y tế mà còn được toàn xã hội quan tâm. Do đó, đề
tài của luận văn “Giải pháp cổ phần hóa bệnh viện công trên đòa bàn
thành phố Hồ Chí Minh” được tác giả lựa chọn nghiên cứu để tìm ra
những giải pháp thích hợp cho việc thực hiện cổ phần hóa bệnh viện công
nhằm nâng cao chất lượng dòch vụ y tế, góp phần giải quyết dứt điểm tình
trạng quá tải tại các bệnh viện công.
• Phạm vi nghiên cứu
Về không gian: luận văn nghiên cứu các giải pháp thực hiện cổ
phần hóa bệnh viện công trên đòa bàn thành phố Hồ Chí Minh
Về thời gian: Chủ yếu tập trung phân tích giai đoạn từ năm 2002
đến năm 2006.
Đối tượng nghiên cứu: đề tài sử dụng số liệu nghiên cứu từ 20/25
bệnh viện công hạng 1 (Tiêu chuẩn phân loại bệnh viện: Theo Thông tư
số 23/2005/TT-BYT ngày 25/08/2005 về việc hướng dẫn xếp hạng đơn vò y
tế”) thuộc Sở y tế thành phố Hồ Chí Minh, 5 bệnh viện còn lại không
nghiên cứu gồm có: bệnh viện Tâm thần, bệnh viện phong Bến Sắn, bệnh
viện y học cổ truyền, bệnh viện đa khoa Sài Gòn, bệnh viện truyền máu
và huyết học.
• Mục đích nghiên cứu
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm về quản lý y tế nói
chung và cổ phần hóa bệnh viện công nói riêng của một số nước trong
khu vực và trên thế giới, từ đó rút ra những kinh nghiệm cần thiết để vận
Trang 8
dụng vào việc thực hiện cổ phần hóa bệnh viện công trên đòa bàn thành
phố Hồ Chí Minh.
- Phân tích đánh giá thực trạng về tình hình hoạt động bệnh viện
giai đoạn từ năm 2002-2006 để tìm ra được thế mạnh của từng bệnh viện.
Thực hiện so sánh về nguồn vốn, về mức giá viện phí, mức thu nhập của
nhân viên y tế từ hai khối bệnh viện công và bệnh viện tư để chỉ ra những
điểm không phù hợp trong điều kiện hoạt động cạnh tranh như hiện nay.
- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện cổ phần hóa
bệnh viện công trên đòa bàn thành phố Hồ Chí Minh, qua đó luận văn đưa
ra một lộ trình cụ thể để thực hiện cổ phần hóa bệnh viện công.
• Phương pháp nghiên cứu
- Luận văn nghiên cứu giải pháp thực hiện cổ phần hóa bệnh viện
công là một đề tài mới, mô hình doanh nghiệp bệnh viện công chưa thực
hiện ở Việt Nam và việc cổ phần hóa bệnh viện công của các nước trên
thế giới chưa phổ biến. Vì thế kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ giúp
chúng ta thấy được khả năng thực hiện cổ phần hóa bệnh viện công, tìm
ra giải pháp thực hiện cổ phần hóa bệnh viện công, từ đó sẽ là tiền đề cho
những bước nghiên cứu tiếp theo.
- Phương pháp nghiên cứu chủ yếu là duy vật biện chứng, phương
pháp thống kê và so sánh dựa vào kết quả điều tra, quan sát, phân tích và
nhận đònh về năng lực tài chính và khả năng thực hiện cổ phần hóa các
bệnh viện công. Từ đó đưa ra giải pháp và lộ trình thực hiện cổ phần hóa
bệnh viện công trên đòa bàn thành phố Hồ Chí Minh.
- Nguồn dữ liệu thu thập chủ yếu bao gồm các tư liệu thống kê, số
liệu từ các báo cáo tài chính và báo cáo nhân sự của Sở y tế thành phố Hồ
Trang 9
Chí Minh, kết hợp với số liệu điều tra thực tế để sử dụng phân tích và
chứng minh. Luận văn có chọn lọc những ý kiến đánh giá và nhận đònh
của các nhà lãnh đạo trong ngành y tế cũng như các chuyên gia kinh tế
trong và ngoài nước nhận đònh về việc cổ phần hóa bệnh viện công.
• Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham
khảo, luận văn này gồm ba chương chính:
Chương 1
: Cơ sở lý luận về cổ phần hóa bệnh viện
Chương 2
: Thực trạng hoạt động tại các bệnh viện công trên đòa bàn
thành phố Hồ Chí Minh.
Chương 3
: Giải pháp cổ phần hóa bệnh viện công trên đòa bàn thành phố
Hồ Chí Minh
Trang 10
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CỔ PHẦN HÓA BỆNH VIỆN
1.1. Sự cần thiết cổ phần hóa Doanh nghiệp Nhà nước – những thành tựu
và hạn chế
1.1.1. Sự cần thiết cổ phần hóa
Hiện nay hầu hết các chuyên gia đều thừa nhận rằng cổ phần hoá doanh
nghiệp nhà nước là một bộ phận cấu thành quan trọng của quá trình cải cách và
cải tổ nền kinh tế của nhiều nước. Cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước nhằm
xắp xếp lại các doanh nghiệp, nâng cao khả năng cạnh tranh và hiệu quả kinh
doanh của doanh nghiệp, xoá bỏ độc quyền Nhà nước, tạo ra môi trường cạnh
tranh bình đẳng giữa các thành phần kinh tế. Nhà nước có điều kiện tập trung
vốn và các nguồn lực để đầu tư phát triển các dòch vụ công cộng, tạo tiền và môi
trường thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả.
Ở nước ta nhiều doanh nghiệp nhà nước kinh doanh kém hiệu quả, tình
trạng “lời giả, lỗ thật” kéo dài trong nhiều năm làm ngân sách Nhà nước bò thất
thu. Tính tự chủ và tự chòu trách nhiệm chưa được phát huy trong doanh nghiệp
nhà nước, môi trường cạnh tranh giữa các doanh nghiệp không thật sự bình đẳng.
Sự đầu tư dàn trải làm cho Nhà nước không còn đủ nguồn lực và vốn để đầu tư
vào cơ sở hạ tầng và đầu tư vào những ngành kinh tế mũi nhọn hay đầu tư cho
những vùng còn khó khăn. Chính vì thế việc thực hiện cổ phần hoá doanh
nghiệp nhà nước là cần thiết và là bước phát triển tất yếu trong quá trình phát
triển nền kinh tế nước nhà.
1.1.2. Những thành tựu và hạn chế
¾ Thành tựu
Qua cổ phần hóa, doanh nghiệp nhà nước đã chuyển thành doanh nghiệp
có nhiều chủ sở hữu, tạo động lực và cơ chế quản lý năng động cho doanh
Trang 11
nghiệp thích nghi với nền kinh tế thò trường, huy động thêm được nguồn vốn của
xã hội vào sản xuất kinh doanh hiệu quả, sức cạnh tranh và khả năng hội nhập
của doanh nghiệp được nâng lên. Qua thực tiễn, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà
nước đã trở thành giải pháp quan trọng, chủ yếu để cơ cấu lại, đổi mới cơ chế
quản lý và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước. (Nguồn:
http://www.mof.gov.vn/ Default.aspx?tabid=612&ItemID= 21460) .
Sau khi cổ phần hóa có tới 90% doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả, góp
phần tăng nguồn thu ngân sách nhà nước, tăng thu nhập cho người lao động, huy
động vốn xã hội tăng lên, chấm dứt tình trạng bù lỗ của ngân sách nhà nước, tạo
thêm công ăn việc làm. Chỉ có 10% số doanh nghiệp sau cổ phần hóa hoạt động
kém hiệu quả mà nguyên nhân có thể xuất phát từ trước khi cổ phần hóa, như
doanh nghiệp hoạt động kém, nội bộ mất đoàn kết, sự can thiệp quá sâu của
chính quyền đòa phương . Nguồn:
http://www.tapchicongsan.org.vn/details.asp?
Object=4 &News_ID=3435467
¾ Hạn chế
Bên cạnh những thành tựu đạt được từ việc cổ phần hóa doanh nghiệp nhà
nước thì vẫn còn có một số hạn chế nhất đònh, như tiến độ thực hiện cổ phần hóa
còn chậm, tỷ lệ cổ phần bán ra ngoài doanh nghiệp còn thấp. Ở một số nơi nhận
thức về cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước còn chưa đầy đủ và thống nhất,
vướng mắc trong quá trình thực hiện chưa được tháo gỡ kòp thời. Một số quy đònh
của cơ quan quản lý nhà nước còn chưa phù hợp, thời gian cổ phần hóa một
doanh nghiệp còn dài. Doanh nghiệp nhà nước khi chuyển thành công ty cổ phần
chưa được quan tâm đúng mức đến đổi mới phương thức quản trò và điều hành
doanh nghiệp, hiệu quả sản xuất và kinh doanh của một số công ty sau cổ phần
Trang 12
hóa chưa cao, số lượng doanh nghiệp niêm yết trên thò trường chứng khoán còn
ít. (Nguồn: http://www. mof.gov.vn/Default.aspx?tabid=612&ItemID=21460)
Chính
sách và quy trình cổ phần hóa ở nước ta trên thực tế vẫn còn nhiều
bất cập, như khâu xác đònh giá trò doanh nghiệp dễ gây thất thoát vốn Nhà nước,
việc xử lý các khoản nợ tồn đọng chưa triệt để hay mức độ chuyên nghiệp của
các tổ chức cung ứng dòch vụ thẩm đònh giá doanh nghiệp của nhiều đơn vò còn
thấp. (Nguồn:
http://www.tapchicongsan.org.vn/details.asp?Object=4&News_ID=
3435467)
1.2. Sự cần thiết cổ phần hóa bệnh viện công:
1.2.1. Sự cần thiết cổ phần hóa
Trong khoản thời gian 5 năm gần đây, tình trạng quá tải tại các bệnh viện
công trên đòa bàn thành phố Hồ Chí Minh là thường xuyên mà Sở y tế thành phố
chưa giải quyết được dứt điểm. Từ chỗ quá tải đã làm ảnh hưởng rất nhiều đến
chất lượng điều trò, như bệnh nhân phải chờ đợi lâu, bệnh nhân phải nằm ghép
giường hay nằm giường tạm, điều kiện vệ sinh không tốt, cơ sở vật chất nhiều
nơi bò xuống cấp, nhiều máy móc thiết bò hiện đại chưa được trang bò đầy
đủ….Bệnh viện công đang rất cần nguồn vốn để đầu tư cơ sở vật chất và trang
thiết bò làm việc nhưng nguồn kinh phí cấp phát của ngân sách vừa eo hẹp, vừa
chậm trễ.
Các bệnh viện công hiện nay đang duy trì mức thu viện phí một phần,
chưa được hạch toán đầy đủ các khoản chi phí phát sinh thực tế cho hoạt động
khám chữa bệnh, tài sản cố đònh phục vụ cho hoạt động sự nghiệp không được
tính khấu hao đưa vào chi phí để thu hồi vốn đầu tư, nguồn vốn đầu tư vào bệnh
viện phần lớn là từ kế hoạch cấp phát ngân sách được duyệt. Như vậy chế độ
hạch toán kế toán hiện nay tại các bệnh viện công không phản ánh đúng và đầy
Trang 13
đủ giá trò nguồn thu và nguồn chi vì thế chưa tạo được khả năng cạnh tranh theo
bản chất kinh tế.
Bệnh viện công đang có thế mạnh về đội ngũ y bác só điều trò (trình độ
chuyên môn cao, có thâm niên trong nghề lâu năm, tập hợp nhiều bác só chuyên
khoa đầu ngành), có quỹ đất rộng, có vò trí mặt bằng thuận lợi, có thương hiệu
tốt, có lượng khách hàng (là bệnh nhân) rất lớn nhưng chưa khai thác hết khả
năng đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh cho nhân dân. Cơ chế trả lương không
khuyến khích được khả năng làm thêm giờ của các bác só giỏi, các bác só bệnh
viện công thường phải chi phối cho công việc làm thêm ngoài giờ, Sở y tế khó
kiểm soát được tình trạng “chạy xô” của bác só.
Từ ngày 21 tháng 8 năm 1997 Nghò quyết số 90/NQ-CP của Chính phủ
ban hành về việc thực hiện xã hội hoá y tế nhưng tốc độ xã hội hóa còn chậm so
với tiềm năng và chỉ tiêu đònh hướng của Nghò quyết. Xuất phát từ tình hình đó,
Nghò quyết số 05/2005/NQ-CP của Chính phủ ra đời ngày 18/4/2005 về việc đẩy
mạnh hoạt động xã hội hóa các hoạt động giáo dục, y tế, văn hóa và thể dục thể
thao.
1.2.2. Những vướng mắc khi thực hiện cổ phần hóa bệnh viện Bình
Dân
Dự án thí điểm cổ phần hóa bệnh viện Bình Dân đã thu hút rất nhiều sự
quan tâm của công chúng và đã gây ra nhiều phản ứng khác nhau. Từ lúc chuẩn
bò dự án đến lúc kết thúc dự án kéo dài gần 3 năm nhưng đã mang lại cho xã hội
một góc nhìn mới về dòch vụ y tế chứ không đơn thuần là một cơ chế “cấp -
phát”. Nhìn lại toàn bộ quá trình diễn tiến của dự án thí điểm cổ phần hóa bệnh
viện Bình Dân sẽ cho chúng ta thấy được những vướng mắc khi thực hiện cổ
phần hóa bệnh viện công.
Trang 14
- Tháng 7/2004, Ủy ban nhân dân thành phố Hồø Chí Minh chỉ đạo chuẩn
bò xây dựng đề án thí điểm cổ phần hóa bệnh viện Bình Dân.
- Ngày 01/07/2005 Ủy ban nhân dân thành phố Hồø Chí Minh gửi công văn
số 3894/UBND-CNN kiến nghò Thủ tướng Chính phủ cho phép tiến hành thí
điểm cổ phần hóa bệnh viện Bình Dân.
- Ngày 05/09/2005, công văn số 4995/VPCP-ĐMDN của Văn phòng
Chính phủ truyền đạt chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ cho phép Ủy ban nhân
dân thành phố Hồø Chí Minh chỉ đạo xây xây dựng đề án thí điểm cổ phần hóa
bệnh viện Bình Dân, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét.
- Ngày 08/11/2006, tại công văn số 6525/VPCP-ĐP của Văn phòng Chính
phủ xác đònh: Thủ tướng đồng ý cho phép Thành phố thí điểm cổ phần hóa một
số cơ sở y tế của Nhà nước thuộc Thành phố quản lý, trên cơ sở đó tổng kết và
mở rộng.
Xét về mặt pháp lý, việc cổ phần hóa bệnh viện Bình Dân đã được các
cấp lãnh đạo đồng thuận và được phép tiến hành. Từ trước đến nay bệnh viện
công là đơn vò hành chính sự nghiệp, bệnh viện chưa hoạt động như một doanh
nghiệp nên khi thực hiện chuyển đổi hình thức sở hữu và hình thức hoạt động sẽ
khó tránh khỏi nhiều xu hướng phản bác và gây nên tâm lý hoang mang trong
dân chúng. Đặc biệt là kênh thông tin bất cân xứng như nước ta càng tạo thêm
nhiều áp lực cho nhà quản lý một khi thấy việc mua bán cổ phiếu ảo bệnh viện
Bình Dân diễn ra quá ồ ạt (Nguồn:
http://www.ckvn.com/apm/modules.php?
name=News&file=article&sid= 2951
). Từ đó đã gây lên một làn sóng phản đối
rằng Nhà nước đang bán phần tài sản khổng lồ của mình đầu tư vào Bình Dân
với giá rẻ cho các nhà đầu tư mưu lợi (Nguồn:
http://www.rfa.org/vietnamese/
in_depth/2007/06/09/VnPressReivew_NNguyen/)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét