an kin

Đồng đẳng
Đồng phân
Danh pháp

Đồng đẳng
CH ≡ CH
CH ≡ C − CH
3
CH ≡ C − CH
2
− CH
3
axetilen
metyl axetilen
etyl axetilen
(C
2
H
2
)
(C
3
H
4
)
(C
4
H
6
)
-
Ankin là những hidro cacbon mạch hở
có 1 liên kết ba trong phân tử.
-
Dãy đồng đẳng của axetilen có công
thức chung là: C
n
H
2n − 2
(n ≥ 2).
VD: Một số ankin

Số chỉ vị trí – in Tên mạch chính
Danh pháp
Tên thông thường: Tên gốc ankyl + axetilen
Tên IUPAC:
Số chỉ vị trí – Tên nhánh
 
 
   
HC ≡ CH
HC ≡ C − CH
3
HC ≡ C − CH
2
− CH
3
CH
3
– C ≡ C – CH
3
Etin
Propin
But – 1 – in
But – 2 – in

HC ≡ C − CH
2
− CH
2
− CH
3

CH
3
− C ≡ C − CH
2
− CH
3

HC ≡ C − CH − CH
3
CH
3
-
Ankin từ C
4
trở đi có đồng phân vị trí
nhóm chức, từ C
5
trở đi có thêm
đồng phân mạch cacbon.
propyl axetilen
etyl metyl axetilen
iso propyl axetilen
(pent – 1 – in)
(pent – 2 – in)
(3 – metyl but – 1 – in)
    
Đồng phân
    
   
VD: C
5
H
8

Tính chất vật lý:
Nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy, khối lượng
riêng một số ankin liệt kê ở bảng 6.2
Ankin Cấu tạo
t
s
0
,
0
C t
nc
0
,
0
C
D, g/cm
3
Etin HC ≡ CH
− 75 − 82
0,62
(−
80°C)
Propin
HC ≡ C − CH
3
− 23 − 104
0,68
(−
27°C)
But − 1 − in
HC ≡ CCH
2
CH
3
8
− 130
0,67
(0°C)
But − 2 − in
CH
3
C ≡ CCH
3

27
− 28
0,691
(20°C)
Pent − 1 −
in
HC ≡
CCH
2
CH
2
CH
3
40
− 106
0,695
(20°C)
Pent − 2 −
in
CH
3
C ≡ CCH
2
CH
3
55
− 101
0,714
(20°C)

Cấu trúc phân tử:
Mô hình rỗng
Mô hình đặc
Liên kết
trong phân
tử ankin
Phân tử
axetilen

II. Tính chất hóa học
1. Phản ứng cộng:
−
Cộng hidro.
−
Cộng brom.
−
Cộng hidro clorua.
−
Cộng nước (hidrat hóa).
−
Phản ứng dime hóa
và trime hóa.
Giống anken
Khác anken
2. Phản ứng thế ion kim loại.
3. Phản ứng oxi hóa.

CH ≡ CH + H
2
2
Cộng hidro
-
Muốn dừng lại ở giai đoạn tạo ra
anken thì phải dùng xúc tác là hỗn hợp
Pd với PbCO
3
CH
3
− CH
3
Ni, t°
CH ≡ CH + H
2
CH
2
− CH
2
Pd/PbCO
3
etan
etin

Cộng brom
C
2
H
5
− C ≡ C − C
2
H
5

-
Muốn dừng lại ở giai đoạn thứ nhất thì cần
thực hiện phản ứng ở nhiệt độ thấp.
+ Br
2
3,4
−
dibrom
−
3
−
en
− 20°C
C
2
H
5
− C = CH − C
2
H
5

Br Br
C
2
H
5
− C ≡ CH − C
2
H
5

3,3,4,4
−
tetrabromhexan
C
2
H
5
− C − C − C
2
H
5

Br Br
Br Br
+ Br
2
Br Br

Cộng hidro clorua:
CH ≡ CH + HCl
+ HgCl
2
Vinyl clorua
150° − 200°C
CH
2
= CH −
CH
2
= CH − Cl
1,1
−
dicloetan
CH
3
− CH+ HCl
Cl
Cl
2

Xem chi tiết: an kin