QUẢN TRỊ SẢN XUẤT

5


S phỏt trin nhanh chúng ca cỏc k thut sn xut tiờn tin.
S tng trng liờn tc ca khu vc dch v.
S him hoi ca cỏc ti nguyờn cho sn xut.
Cỏc vn trỏch nhim xó hi.
nh hng quan trng ca nhõn t ny lờn cỏc nh qun tr tỏc nghip l biờn gii mt
quc gia ó khụng cũn kh nng bo v khi vic nh
p khu hng húa t nc ngoi. Cuc
cnh tranh ang gia tng v ngy cng tr nờn gay gt hn. thnh cụng trong vic cnh
tranh, cỏc cụng ty phi hiu rừ cỏc phn ng ca khỏch hng v ci tin liờn tc mc tiờu phỏt
trin nhanh chúng sn phm vi s kt hp ti u cht lng ngoi hng, thi gian cung ng
nhanh chúng v ỳng lỳc, vi chi phớ v giỏ c thp. Cuc cnh tranh ny ó ch ra rng, cỏc
nh qun tr
tỏc nghip s dng phng phỏp sn xut phc tp hn thụng qua vic m rng
mt cỏch nhanh chúng k thut sn xut tiờn tin.
III. HNG NGHIấN CU QUN TR SN XUT
3.1 Sn xut nh l mt h thng
Russel Ackoff nh tiờn phong trong lý thuyt h thng, mụ t h thng nh sau: H thng
l mt tng th khụng th chia nh c m khụng lm cho nú mt i nhng nột c trng, v
vỡ th nú phi c nghiờn cu nh l mt tng th.
H thng sn xut tip nhn u vo cỏc hỡnh thỏi nh nguyờn vt liu, nhõn s, tin vn,
cỏc thit b, cỏc thụng tin Nhng yu t u vo ny
c chuyn i hỡnh thỏi trong h
thng to thnh cỏc sn phm hoc dch v theo mong mun, m chỳng ta gi l kt qu
sn xut. Mt phn ca kt qu qun lý bi h thng qun lý nhm xỏc nh xem nú cú th
c chp nhn hay khụng v mt s lng, chi phớ v cht lng. Nu kt qu l chp nhn
c, thỡ khụng cú s thay i no
c yờu cu trong h thng; nu nh kt qu khụng chp
nhn c, cỏc hot ng iu chnh v mt qun lý cn phi thc hin. Mụ hỡnh h thng sn
xut: (S 1-2)




















U VO
CHUYN HểA
U RA RA


Ngoi vi
-Phỏp lut,chớnh tr
-Xó hi
-Kinh t
-K thut
Lý tớnh
Ch to, khai m

Dch v nh v
Vn chuyn
u ra trc tip
* Sn phm
* Dch v


6























S 1-2: Hng nghiờn cu qun tr sn xut v tỏc nghip

a. Yu t u vo: c phõn thnh 3 loi chớnh:


Cỏc nhõn t ngoi vi: núi chung l cỏc thụng tin c trng v cú xu hng cung cp cho
cỏc nh qun tr v cỏc iu kin bờn ngoi h thng nhng cú nh hng n h thng.
iu kin v kinh t:
Nhõn t kinh t cú nh hng trc tip i vi s thu hỳt tim nng ca cỏc chin lc
khỏc nhau. Chng hn nu nh lói sut tng lờn thỡ s vn c
n cho vic a dng húa s quỏ t
hoc khụng cú sn. Hay l, khi lói sut tng lờn thỡ s thu nhp s dng c tựy thớch s
gim i v nhu cu sn phm s dng tựy thớch cng gim. Khi giỏ c phiu tng lờn, s
mong mun cú c phn nh l ngun vn phỏt trin th trng s tng lờn. Nh vy, khi th
trng tng tr
ng thỡ ca ci ca ngi tiờu th v doanh nghip tng lờn.
Cỏc bin s kinh t quan trng cn theo dừi.
Nhng chớnh sỏch tin t, kh nng cung cp tớn dng, lói sut.
Giỏ tr ca ng tin trờn th trng, t l lm phỏt, t giỏ hi oỏi.
Thõm ht ngõn sỏch ca chớnh ph.
Thu nhp bỡnh quõn trờn u ngi, xu hng tht nghip.
Cỏc chớnh sỏch thu khúa, qui nh v
xut nhp khu.
iu kin v nhõn khu, a lý, vn húa, xó hi.
Cỏc yu t nhõn khu, a lý ,vn húa, xó hi ch yu
T l sinh, t l cht, t l di dõn v nhp c.
Mc hc vn trung bỡnh, li sng, cỏc mi quan tõm i vi vn o c.
Vai trũ ca gii tớnh, thúi quen mua hng.
Thỏi i v
i vic tit kim, u t v cụng vic.
Mụi trng v kim soỏt ụ nhim mụi trng.
Khớa cnh chớnh tr, lut phỏp ca quc gia
Cỏc yu t chớnh tr, chớnh ph, lut phỏp cú th cho thy cỏc vn hi v mi e da ch
yu i vi cỏc t chc nh v ln. i vi cỏc ngnh v nhng cụng ty phi ph thuc rt

7


nhiu vo cỏc hp ng hoc tr cp ca chớnh ph, nhng d bỏo v chớnh tr cú th l phn
quan trng nht ca vic kim tra cỏc yu t bờn ngoi. S thay i v bng sỏng ch, lut
chng c quyn, thu sut v cỏc nhúm gõy sc ộp ngoi hnh lang cú th nh hng rt
nhiu n cỏc cụng ty. S l thuc ln nhau mi lỳc mt tng lờn trờn phm vi ton quc gi
a
cỏc nn kinh t, th trng, chớnh ph v t chc ũi hi cụng ty phi xem xột n nh hng
cú th cú ca cỏc bin s chớnh tr i vi vic son tho v thc hin cỏc chin lc cnh
tranh.
Cỏc bin s chớnh tr, chớnh ph v lut phỏp quan trng
Cỏc thay i ca Lut thu.
Cỏc qui nh xut nhp khu, thu xut nhp kh
u c bit.
S lng cỏc bng sỏng ch, phỏt minh.
Lut bo v mụi trng; Lut chng c quyn.
Mc tr cp ca chớnh ph; mc chi tiờu cho quc phũng.
Khớa cnh k thut
Nhng thay i v phỏt minh k thut mang li nhng i thay to ln nh k thut siờu
dn, k thut in toỏn, ngi mỏy, nhng nh mỏy khụng ngi, truyn thụng khụng gian,
nhng mng li v tinh, si quang Cỏc nh hng ca cụng ngh cho thy nhng c hi v
mi e da m chỳng ta phi c xem xột trong vic son tho chin lc. S tin b k
thut cú th tỏc ng sõu sc lờn nhng sn phm dch v, th trng, nh cung cp, nh phõn
phi, ngi cnh tranh, khỏch hng, quỏ trỡnh sn xut, thc tin tip th
v v th cnh tranh
ca t chc.
Tin b k thut cú th to ra nhng th trng mi, kt qu l s sinh sụi ca nhng sn
phm mi m v c ci tin thay i nhng v trớ giỏ c cnh tranh cú quan h trong mt
ngnh, khin cho nhng sn phm v dch v hin cú tr nờn li thi. Hin nay, khụng cú
cụng ty hay ngnh cụng nghip no t
cỏch ly vi nhng phỏt trin cụng ngh ang xut hin.
Trong cụng ngh k thut cao, s nhn dng v ỏnh giỏ nhng c hi v mi e da mang
tớnh cụng ngh trng yu cú th l phn quan trng nht ca vic kim soỏt cỏc yu t bờn
ngoi trong hot ng qun lý chin lc.
Cỏc cõu hi ch yu thng t ra khi ỏnh giỏ mụi trng cụng ngh
Cỏc cụng ngh bờn trong cụng ty l gỡ ?
Cỏc cụng ngh no c s dng trong vic kinh doanh ca cụng ty? Trong sn phm?
Mi cụng ngh cú tm quan trng thit yu nh th no i vi mi sn phm v hot
ng kinh doanh?
Nhng cụng ngh no c quan tõm bao gm trong vic sn xut cỏc sn phm v
nguyờn vt liu mua s dng?
S phỏt trin ca cụng ngh ny theo thi gian l gỡ? Nhng thay i cụng ngh ny khi
u t cụng ty no?
õu l s phỏt trin cú th cú ca cụng ngh ny trong tng lai?
Xp hng ch quan cỏc cụng ty khỏc nhau theo mi cụng ngh l gỡ?


Cỏc yu t v th trng: l cỏc thụng tin cú liờn quan n cnh tranh, thit k
sn phm, s thớch ca khỏch hng v cỏc khớa cnh khỏc ca th trng.


Cỏc ngun lc ban u: l cỏc yu t phc v trc tip cho vic sn xut v phõn
phi sn phm hay dch v. õy l cỏc nhõn t v nguyờn vt liu, nhõn s, vn bng
tin, vn bng hng húa v cỏc tin ớch khỏc.
b. Yu t u ra: l sn phm c sn xut t h thng, thng cú hai hỡnh thc: sn
phm trc tip v sn phm khụng trc tip. Mt s ln sn phm (trc tip) c sn xut
hng ngy v cỏc sn phm (khụng trc tip) c phỏt sinh ra t h thng.
8

iu lu ý l chỳng ta thng b qua cỏc loi sn phm khụng trc tip ca h thng nh:
Thu khúa, cỏc loi cht thi v gõy ụ nhim mụi trng, cỏc hot ng cng ng. Mc dự
chỳng khụng nhn c s lu tõm nh l cỏc kt qu v sn phm hay dch v to ra doanh
thu giỳp cho h thng sn xut tn ti.
3.2 Cỏc quyt nh trong qun tr sn xut v tỏc nghip
Theo kinh nghim ca cỏc nh qun tr thng phõn cỏc quyt nh thnh 3 loi chớnh: Cỏc
quyt nh v chin lc, quyt nh v hot ng v quyt nh v qun lý.
a. Cỏc quyt nh v chin lc: quyt nh v sn phm, qui trỡnh sn xut,
phng tin sn xut. õy l quyt nh cú tm quan trng chin lc cú ý ngha lõu
di cho t chc. Nhng quyt nh ny ũi hi tt c nhõn viờn trong cỏc khõu t sn
xut, nhõn s, k thut, Marketing v ti chớnh u phi lm vic cựng nhau nghiờn
cu cỏc c hi kinh doanh mt cỏch c
n thn, nhm a ra mt quyt nh t cỏc t
chc vo v trớ tt nht t c mc tiờu di hn:
Quyt nh xem cú nờn thc hin d ỏn phỏt trin sn phm mi hay khụng.
Quyt nh v vic thit lp qui trỡnh sn xut cho sn phm mi.
Quyt nh cỏch thc phõn phi ngun nguyờn vt liu khan him, cỏc tin ớch, kh nng
sn xut v nhõn s gia cỏc c hi kinh doanh mi v hin cú.
Quyt nh v vic xõy dng thờm nh mỏy m
i v ni t chỳng.
b. Cỏc quyt nh v hot ng: nh gii quyt tt c cỏc vn liờn quan n vic
hoch nh sn xut ỏp ng nhu cu ca khỏch hng. Trỏch nhim chớnh ca tỏc nghip
v tỡm kim n t hng t phớa khỏch hng, c thu hỳt bi chin lc marketing ca t
chc v phõn phi sn phm hay dch v nhm tha món nhu cu khỏch hng.
Vớ d nh:
Quyt nh xem cn cú bao nhiờu d tr dựng cho sn xut.
Quyt nh s lng v loi sn phm s c sn xut trong thi gian ti.
Quyt nh l cú nờn gia tng nng lc sn xut vo thi gian ti hay khụng?
Bng cỏch no? cho cụng nhõn lm ngoi gi hoc l cho cỏc nh cung ng thc hin
mt phn khi lng sn phm ca cụng ty?
Quyt nh chi tit v vic mua nguyờn vt liu ỏp ng nhu cu cho sn xut
trong thi gian ti.
c. Cỏc quyt nh v qun lý: õy l cỏc quyt nh cú liờn quan n hot ng hng
ngy ca cụng nhõn, khụng phi lỳc no cụng nhõn cng luụn hon thnh cụng vic ca mỡnh
nh mong mun. V cht lng sn phm, dch v cú xu hng bin ng, mỏy múc thit b
cú kh nng hng húc xy ra. Do ú cỏc nh qun lý cn hoch nh, phõn tớch v qun lý cỏc
hot ng lm gim i s cn tr
n h thng sn xut. Vớ d nh:
Quyt nh v chi phớ cho vic iu chnh li bn thit k sn phm.
Quyt nh tiờu chun v qun lý cht lng cho nhng sn phm cú s thay i trong
bng thit k.
Quyt nh s ln bo trỡ ngn chn hng húc ca mỏy múc sn xut.
Cỏc quyt nh hng ngy v cụng nhõn, cht lng sn phm, mỏy múc dựng cho sn
xut, khi c thc hin cựng vi nhau s l mt khớa cnh ln trong cụng vic ca cỏc nh
qu
n lý tỏc nghip.

9


IV. Vai trũ ca ngi qun lý trong qun tr sn xut
4.1 Cỏc k nng cn thit ngi qun tr sn xut
Cỏc nh qun tr sn xut trong doanh nghip cú th khin mt doanh nghip thnh cụng
hay tht bi thụng qua nhng quyt nh ỳng sai ca h.
Cỏc nh qun tr, nht l qun tr sn xut quan tõm rt nhiu n hiu qu cụng vic, th
hin khi chỳng ta so sỏnh nhng kt qu t c vi nhng chi phớ ó b ra. Hiu qu cao
khi kt qu t c nhiu h
n so vi chi phớ v ngc li, hiu qu thp khi chi phớ nhiu
hn so vi kt qu t c. Khụng bit cỏch qun tr cng cú th t c kt qu cn cú
nhng cú th chi phớ quỏ cao, khụng chp nhn c.
Trong thc t, hot ng qun tr cú hiu qu khi:
Gim thiu chi phớ u vo m vn gi nguyờn sn lng u ra.
Hoc gi
nguyờn cỏc yu t u vo trong khi sn lng u ra nhiu hn.
Hoc va gim c cỏc chi phớ u vo, va tng sn lng u ra.
Hiu qu t l thun vi kt qu t c nhng li t l nghch vi chi phớ b ra. Cng ớt
tn kộm cỏc ngun lc thỡ hiu qu sn xut kinh doanh cng cao.
Cng ging nh cỏc nh qun tr
núi chung, cỏc nh qun tr sn xut cng thc hin cỏc
chc nng c bn ca qun tr nh : Hoch nh, T chc, Lónh o, Kim tra.
cú th m dng tt cỏc chc nng ny, theo Robert Katz, 3 loi k nng m mi qun
tr viờn cn phi cú gm:
a) K nng k thut (technical skills) hoc chuyờn mụn nghip v: L kh n
ng cn
thit thc hin mt cụng vic c th, núi cỏch khỏc l trỡnh chuyờn mụn nghip v ca
nh qun tr. Thớ d: tho chng trỡnh in toỏn, son tho hp ng phỏp lý kinh doanh,
thit k c khớ .v.v õy l k nng rt cn cho qun tr viờn cp c s hn l cho cp qun
tr viờn trung gian hoc cao cp.
b) K nng nhõn s (human skills):
l nhng kin thc liờn quan n kh nng cựng lm
vic, ng viờn v iu khin nhõn s. K nng nhõn s l ti nng c bit ca nh qun tr
trong vic quan h vi nhng ngi khỏc nhm to s thun li v thỳc y s hon thnh
cụng vic chung. Mt vi k nng nhõn s cn thit cho bt c qun tr viờn no l bit cỏch
thụng t hu hiu, cú thỏi
quan tõm tớch cc n ngi khỏc, xõy dng khụng khớ hp tỏc
trong lao ng, bit cỏch tỏc ng v hng dn nhõn s trong t chc hon thnh cỏc
cụng vic. K nng nhõn s i vi mi cp qun tr viờn u cn thit nh nhau trong bt k
t chc no, dự l phm vi kinh doanh hoc phi kinh doanh.
c) K nng nhn thc hay t duy: (conceptual skills) l cỏi khú hỡnh thnh v khú nht,
nhng nú li cú vai trũ c bit quan trng, nht l
i vi cỏc nh qun tr cao cp. H cn cú
t duy chin lc tt ra ỳng ng li chớnh sỏch i phú cú hiu qu vi nhng bt
trc, e da, kỡm hóm s phỏt trin i vi t chc. Nh qun tr cn phi cú phng phỏp
tng hp t duy h thng, bit phõn tớch mi liờn h gia cỏc b phn, cỏc vn Bi
t cỏch
lm gim nhng s phc tp rc ri xung mt mc cú th chp nhn c trong mt t
chc.
Cỏc nh qun tr cn cú 3 k nng trờn nhng tm quan trng ca chỳng tựy thuc vo cỏc
cp qun tr khỏc nhau trong t chc.
Nhỡn vo s , ta thy ngay rng nhng cp qun tr cng cao thỡ cng cn nhiu nhng
k n
ng v t duy. Ngc li nhng cp qun tr cng thp, thỡ cng cn nhiu k nng v
chuyờn mụn k thut. K nng v nhõn s thỡ õu, cp no cng cn v cng u l quan
trng. Mc dự vy, trờn thc t thng ũi hi c th v mc k nng nhõn s cú th cú s
khỏc nhau tựy theo loi cỏn b qu
n tr, nhng xột theo quan im ca nhiu nh kinh t thỡ
nú li úng vai trũ quan trng nht, gúp phn lm cho cỏc nh qun tr thc hin thnh cụng
10

cỏc loi k nng khỏc ca mỡnh v gúp phn vo vic t c thnh cụng v mc tiờu chung
ca c t chc.
4.2 Cỏc hot ng ca ngi qun tr sn xut
Ngi qun tr trong chc nng sn xut thc hin cỏc hot ng ch yu v cỏc quyt
nh c bn sau:
Trong chc nng hoch nh:
Quyt nh v tp hp sn phm hoc dch v.
Xõy dng k hoch tin , k hoch nng lc sn xut.
Thit lp cỏc d
ỏn ci tin v cỏc d ỏn khỏc.
Quyt nh phng phỏp sn xut cho mi mt hng.
Lp k hoch trang b mỏy múc v b trớ nh xng, thit b.
Trong chc nng t chc:
Ra quyt nh c cu t chc ca h thng sn xut nh: sn xut tp trung hay phõn tỏn,
t chc theo sn phm.
Thi
t k ni lm vic, phõn cụng trỏch nhim cho mi hot ng.
Sp xp mng li nhõn viờn phõn phi hng hoỏ v tip nhn yu t u vo cho sn
xut.
Thit lp cỏc chớnh sỏch bo m s hot ng bỡnh thng ca mỏy múc thit b.
Trong chc nng kim soỏt:
Theo dừi v kớch thớch s nhit tỡnh ca nhõn viờn trong vic thc hin cỏc mc tiờu.
So sỏnh chi phớ vi ngõn sỏch; so sỏnh vi
c thc hin nh mc lao ng; so sỏnh tn
kho vi mc hp lý.
Kim tra cht lng.
Trong chc nng lónh o:
Thit lp cỏc iu khon hp ng thng nht.
Thit lp cỏc chớnh sỏch nhõn s; cỏc hp ng lao ng.
Thit lp cỏc ch dn v phõn cụng cụng vic.
Ch ra cỏc cụng vic cn lm gp.

Trong chc nng ng viờn:
Thc hin nhng yờu cu qua cỏc quan h lónh o nh mc tiờu, mong mun.
Khuyn khớch thụng qua khen ngi, cụng nhn, khen tinh thn v thng vt cht.
ng viờn qua cỏc cụng vic phong phỳ v cỏc cụng vic thay i.
Trong chc nng phi hp:
Thc hin phi hp qua cỏc k hoch thng nht; phi hp cỏc c s d liu c chu
n
hoỏ.
Theo dừi cỏc cụng vic hin ti v gii thiu cỏc cụng vic cn thit.
Bỏo cỏo, cung cp ti liu v truyn thụng.
Phi hp cỏc hot ng mua sm, giao hng, thay i thit k
Chu trỏch nhim trc khỏch hng v trng thỏi n hng.
Chc nng giỏo dc phỏt trin nhõn s, giỳp o to cụng nhõn.
Túm li, chc nng qun tr sn xut thc hin b
i mt nhúm ngi chu trỏch nhim sn
xut hng hoỏ v dch v cho xó hi. Chc nng sn xut l mt chc nng c bn doanh
nghip, nú cú nh hng ti s thnh cụng v phỏt trin ca doanh nghip vỡ nú tỏc ng trc
tip n cỏc sn phm v dch v cung cp, nh hng n chi phớ v cht lng.
o O o
Cõu HI ụn tp
1. Th no l sn xut v qun tr sn xut?

11


2. Ti sao núi qun tr sn xut l mt chc nng c bn ca qun tr doanh nghip?
3. Nghiờn cu yu t u vo v u ra ca h thng sn xut l gỡ?
4. Trỡnh by cỏc c im c bn ca h thng sn xut hin i?
5. Hóy nờu cỏc quyt nh trong qun tr sn xut?
6. K n
ng ca ngi qun lý trong qun tr sn xut l gỡ?




CHNG 2



CHNG 2:
D BO


I. KHI NIM V D BO.
Ngi ta thng nhn mnh rng mt phng phỏp tip cn hiu qu i vi d bỏo l
phn quan trng trong hoch nh. Khi cỏc nh qun tr lờn k hoch, trong hin ti h xỏc
nh hng tng lai cho cỏc hot ng m h s thc hin. Bc u tiờn trong hoch nh
l d bỏo hay l c lng nhu cu tng lai cho sn phm hoc dch v v cỏc ngun l
c cn
thit sn xut sn phm hoc dch v ú.
Nh vy, d bỏo l mt khoa hc v ngh thut tiờn oỏn nhng s vic s xy ra trong
tng lai, trờn c s phõn tớch khoa hc v cỏc d liu ó thu thp c.
Khi tin hnh d bỏo ta cn c vo vic thu thp x lý s liu trong quỏ kh v hin ti
xỏc
nh xu hng vn ng ca cỏc hin tng trong tng lai nh vo mt s mụ hỡnh toỏn
hc.
D bỏo cú th l mt d oỏn ch quan hoc trc giỏc v tng lai. Nhng cho d bỏo
c chớnh xỏc hn, ngi ta c loi tr nhng tớnh ch quan ca ngi d bỏo.
II. PHNG PHP D BO NH TNH.
Cỏc phng phỏp ny da trờn c s nhn xột ca nhng nhõn t nhõn qu, da theo doanh
s ca tng sn phm hay dch v riờng bit v da trờn nhng ý kin v cỏc kh nng cú liờn
h ca nhng nhõn t nhõn qu ny trong tng lai. Nhng phng phỏp ny cú liờn quan n
mc phc tp khỏc nhau, t nhng kho sỏt ý kin c tin hnh mt cỏch khoa hc
nhn bi
t v cỏc s kin tng lai. Di õy l cỏc d bỏo nh tớnh thng dựng:
2.1 Ly ý kin ca ban iu hnh.
Phng phỏp ny c s dng rng rói cỏc doanh nghip. Khi tin hnh d bỏo, h ly
ý kin ca cỏc nh qun tr cp cao, nhng ngi ph trỏch cỏc cụng vic, cỏc b phn quan
12

trng ca doanh nghip, v s dng cỏc s liu thng kờ v nhng ch tiờu tng hp: doanh
s, chi phớ, li nhun Ngoi ra cn ly thờm ý kin ca cỏc chuyờn gia v marketing, ti
chớnh, sn xut, k thut.
Nhc im ln nht ca phng phỏp ny l cú tớnh ch quan ca cỏc thnh viờn v ý
kin ca ngi cú chc v cao nht thng chi phi ý kin ca nhng ngi khỏc.
2.2 Ly ý kin ca ngi bỏn hng.
Nhng ngi bỏn hng tip xỳc thng xuyờn vi khỏch hng, do ú h hiu rừ nhu cu,
th hiu ca ngi tiờu dựng. H cú th d oỏn c lng hng tiờu th ti khu vc mỡnh
ph trỏch.
Tp hp ý kin ca nhiu ngi bỏn hng ti nhiu khu vc khỏc nhau, ta cú c lng
d bỏo tng hp v nhu cu i vi loi sn phm ang xột.
Nhc i
m ca phng phỏp ny l ph thuc vo ỏnh giỏ ch quan ca ngi bỏn
hng. Mt s cú khuynh hng lc quan ỏnh giỏ cao lng hng bỏn ra ca mỡnh. Ngc li,
mt s khỏc li mun gim xung d t nh mc.
2.3 Phng phỏp chuyờn gia (Delphi).
Phng phỏp ny thu thp ý kin ca cỏc chuyờn gia trong hoc ngoi doanh nghip theo
nhng mu cõu hi c in sn v c thc hin nh sau:
Mi chuyờn gia c phỏt mt th yờu cu tr li mt s cõu hi phc v cho vic d
bỏo.
Nhõn viờn d bỏo tp hp cỏc cõu tr li, sp xp chn lc v túm tt li cỏc ý kin ca
cỏc chuyờn gia.
Da vo bng túm tt ny nhõn viờn d
bỏo li tip tc nờu ra cỏc cõu hi cỏc chuyờn
gia tr li tip.
Tp hp cỏc ý kin mi ca cỏc chuyờn gia. Nu cha tha món thỡ tip tc quỏ trỡnh
nờu trờn cho n khi t yờu cu d bỏo.
u im ca phng phỏp ny l trỏnh c cỏc liờn h cỏ nhõn vi nhau, khụng xy ra va
chm gia cỏc chuyờn gia v h khụng b nh hng bi ý kin ca mt ngi no ú cú u
th trong s ng
i c hi ý kin.
2.4 Phng phỏp iu tra ngi tiờu dựng.
Phng phỏp ny s thu thp ngun thụng tin t i tng ngi tiờu dựng v nhu cu hin
ti cng nh tng lai. Cuc iu tra nhu cu c thc hin bi nhng nhõn viờn bỏn hng
hoc nhõn viờn nghiờn cu th trng. H thu thp ý kin khỏch hng thụng qua phiu iu
tra, phng vn trc tip hay in thoi Cỏch tip cn ny khụng nhng giỳp cho doanh
nghip v d bỏo nhu cu m c
trong vic ci tin thit k sn phm. Phng phỏp ny mt
nhiu thi gian, vic chun b phc tp, khú khn v tn kộm, cú th khụng chớnh xỏc trong
cỏc cõu tr li ca ngi tiờu dựng.
III. PHNG PHP D BO NH LNG.
Mụ hỡnh d bỏo nh lng da trờn s liu quỏ kh, nhng s liu ny gi s cú liờn quan
n tng lai v cú th tỡm thy c. Tt c cỏc mụ hỡnh d bỏo theo nh lng cú th s
dng thụng qua chui thi gian v cỏc giỏ tr ny c quan sỏt o lng cỏc giai on theo
tng chui .
Cỏc bc tin hnh d bỏo:
Xỏc nh mc tiờu d bỏo.
Xỏc nh loi d bỏo.

13


Chn mụ hỡnh d bỏo.
Thu thp s liu v tin hnh d bỏo.
ng dng kt qu d bỏo.
Tớnh chớnh xỏc ca d bỏo:
Tớnh chớnh xỏc ca d bỏo cp n chờnh lch ca d bỏo vi s liu thc t. Bi vỡ
d bỏo c hỡnh thnh trc khi s liu thc t xy ra, vỡ vy tớnh chớnh xỏc ca d bỏo ch
cú th ỏnh giỏ sau khi th
i gian ó qua i. Nu d bỏo cng gn vi s liu thc t, ta núi d
bỏo cú chớnh xỏc cao v li trong d bỏo cng thp.
Ngi ta thng dựng sai lch tuyt i bỡnh quõn (MAD) tớnh toỏn:

õoaỷn giai n
õoaỷ
n giai n cuớa õọỳi tuyóỷt sọỳ saicaùc Tọứng
MAD =

n
baùo dổỷ cỏửu Nhu - tóỳ thổỷc cỏửu uNh
MAD
n
1i
i

=
=
3.1 D bỏo ngn hn.
D bỏo ngn hn c lng tng lai trong thi gian ngn, cú th t vi ngy n vi
thỏng. D bỏo ngn hn cung cp cho cỏc nh qun lý tỏc nghip nhng thụng tin
quyt nh v cỏc vn nh:
a ra
i ?
s liu trong mt giai on gn õy v
Cn d tr bao nhiờu i vi mt loi sn phm c th no ú cho thỏng t
t tng loi sn phm cho thỏng t
i nh th no ?

Lờn lch sn xu
S lng nguyờn vt liu cn t hng nhn vo tun ti l bao nhiờu ?
D bỏo s b:
Mụ hỡnh d bỏo s b l loi d bỏo nhanh, khụng cn chi phớ v d s dng. Vớ d nh:
S dng s liu hng bỏn ngy hụm nay lm d bỏo cho lng hng bỏn ngy mai.
S dng s liu ngy ny nm ri nh l d bỏo l
ng hng bỏn cho ngy y nm
nay.
Mụ hỡnh d bỏo s b quỏ n gin cho nờn thng hay gp nhng sai sút trong d bỏo.
Phng phỏp bỡnh quõn di ng:
ng phỏp bỡnh quõn di ng trung bỡnh húa cỏc Ph
s trung bỡnh ny tr thnh d bỏo cho giai on ti.

nn
A AA
F
1i
it
nt2t1t
t
A
n

=
ut kho hng
g, nhu cu hin ti l khỏ n nh vi s bin ng hng tun khụng
ỏ gh ụng la chn s dng s bỡnh quõn di
ng theo 3,5,7
c k trong s ny, ụng nh so sỏnh tớnh chớnh
xỏc ca chỳng trong giai on n õ n riu
Kt qu bi toỏ
Tớnh toỏn bỡnh quõn di ng 3, 5 n:
D bỏo


=
+++
=

Vi: F
t
- D bỏo thi k th t; A
t-i
- S liu thc t thi k trc (i=1,2, ,n)
n - S thi k tớnh toỏn di ng
Vớ d 2-1: ễng B, nh qun lý d tr, mun d bỏo s lng hng tn kho - x
tun. ễng ta ngh rn
ng k. Cỏc nh phõn tớch ca cụng ty m n
tun. Tr
hi chn mt B quyt
10 tun l g y nht ( v: 10 T ng).
n:
, 7 tu
Tu l
Nhu cu d
tr thc
3 tun 5 tun 7 tun
n

t

1 100
2 125
3 90
14

D bỏo
Tun l
Nhu cu d
tr thc t
3 tun 5 tun 7 tun
4 110
5 105
6 130
7 85
8 1 104,0 02 106,7 106,4
9 110 105,7 106,4 106,7
10 90 99,0 106,4 104,6
11 105 100,7 103,4 104,6
12 95 101,7 98,4 103,9
13 115 96,7 100,4 102,4
14 120 105,0 103,0 100,3
15 80 110 105,0 ,0 105,3
16 95 105 0,0 1 3,0 102,1
17 8100 9 ,3 101,0 100,0
Tớnh toỏ lch tu i bỡ MA ho bỏo ny:
3 tu
n yt nh quõn D c 3 loi d
n 5 tun 7 tun
Tun l
Nhu cu d
tr thc t
D AD D A D A



bỏo bỏo D bỏo D
8 102 106,7 4,7 104,0 2,0 106,4 4,4
9 1 106,4 10 105,7 4,3 3,6 106,7 3,3
10 90 99,0 9,0 106,4 16,4 104,6 14,6
11 105 100,7 4,3 103,4 1,6 104,6 0,4
12 95 101,7 6,7 98,4 3,4 103,9 8,9
13 1 1 12,6 15 96,7 18,3 100,4 4,6 102,4
14 120 105,0 1 1 19,7 5,0 103,0 7,0 100,3
15 80 110,0 105,0 105,3 30,0 25,0 25,3
16 95 105,0 103,0 102,1 10,0 8,0 7,1
17 100 98,3 1,7 101,0 1,0 100,0 0
Tng 104,0 92,6 lch tuyt i 96,3
MAD 10,4 9,26 9,63
chớnh xỏc ca d bỏo bỡnh quõn di ng 5 tun l tt nht, vỡ th ta s dng phng
phỏp ny d bỏo nhu cu d tr cho tun k tip, tun th 18.

102
5
1009580120115
18
F =
++++
=

hay
1.020 triu ng
Phng phỏp bỡnh quõn di ng cú quyn s.
Trong phng phỏp bỡnh quõn di ng c cp phn trờn, chỳng ta xem vai trũ ca
cỏc s liu trong quỏ kh l nh nhau. Trong mt vi trng hp, cỏc s liu ny cú nh
hng khỏc nhau trờn kt qu d bỏo, vỡ th, ngi ta thớch s dng quyn s khụng ng u
Quyn s hay trng s l cỏc con s c gỏn cho cỏc s
liu quỏ
h ch mc quan trng ca chỳng nh hng n kt qu d bỏo. Quyn s ln c
k d bỏo nht ỏm ch nh hng ca nú l ln n
kinh n him v s nhy cm ca ngi d
cho cỏc s liu quỏ kh.
k
gỏn cho s liu gn vi ht. Vic chn cỏc
quyn s ph thuc vo g bỏo.
Cụng thc tớnh toỏn:

Xem chi tiết: QUẢN TRỊ SẢN XUẤT