Doanh nhờn
Con ỷỳõng
Vươn lên từ khó khăn
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
Bản quyền: Ngân hàng Phát triển Châu á
Ngân hàng Phát triển Châu á được giữ bản quyền với cuốn
sách này
Quan điểm trình bày trong cuốn sách này là quan điểm của
các tác giả. Những quan điểm này không nhất thiết phản ánh
quan điểm và chính sách của Ngân hàng Phát triển Châu á
hay của Ban điều hành Ngân hàng hay của các chính phủ mà
các nhà quản lý ngân hàng đại diện.
Ngân hàng Phát triển Châu á không đảm bảo tính chính xác
của các dữ liệu được trình bày trong ấn phẩm này và không
chịu trách nhiệm về bất cự hậu quả nào do việc sử dụng các
dữ liệu này gây ra.
Việc sử dụng thuật ngữ đất nước, nước không hàm ý sự
bình luận của các tác giả hoặc của ngân hàng Phát triển Châu
á về tư cách pháp nhân hay các vị thế khác của bất cứ vùng
lãnh thổ nào.
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
Mục lục
Xương rồng Huỳnh Long
6
26
Gốm Nhung
12
6
Cơ sở điêu khắc đá Nguyễn Hùng
20
Xích lô Sans Souci
26
32
82
Công ty sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ HaSa
32
Trại nuôi BaBa Của Ông Tiêu
38
Công ty Thương mại Dịch vụ và Xây lắp điện Thư Dung
42
Xí nghiệp Sản xuất Kinh doanh sắt thép Thiên Kim
46
Lư đồng út Kiểng
50
Trại nho Ba Mọi
56
Võng xếp Duy Lợi
60
Cơ sở nuôi tôm giống và tôm thịt Lê Hiến
64
Hộ kinh doanh cá thể Ba Trận
70
Công ty TNHH xuất khẩu gốm sứ HAMICO
74
Cơ sở gỗ Mỹ nghệ Vạn Lợi
82
* Đơn vị xuất bản
Asian Development Bank Vietnam Resident Mission
1000 bản (tiếng Việt)
* Giấy phép xuất bản số 13-1115 XB - QLXB
cấp ngày 25/10/2005
Designed by:
heart_mind@hn.vnn.vn
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
lời tựa
Sau hai mươi năm đổi Mới, các doanh nghiệp nhỏ khu vực tư nhân đã phát triển mạnh mẽ nhờ tinh thần kinh
doanh của người Việt Nam. Những doanh nghiệp này là nền tảng chủ yếu của khu vực kinh tế tư nhân đang nổi
lên ở Việt Nam. Tinh thần tự chủ và kỹ năng của hàng triệu chủ doanh nghiệp nhỏ đã đóng góp lớn cho sự tăng
trưởng đáng kinh ngạc của nền kinh tế và tốc độ xoá đói giảm nghèo nhanh chóng của Việt Nam.
Trong năm 2004-2005, Dự án Nâng cao Hiệu quả Thị trường cho Người nghèo do Ngân hàng Phát triển Châu á,
Bộ Phát triển Quốc tế Anh và Viện Ngân hàng Phát triển Châu á tài trợ đã phối hợp với Viện Chiến lược và
Chính sách Khoa học Công nghệ thuộc Bộ Khoa học Công nghệ tiến hành một nghiên cứu về 50 trường hợp kết
nối thành công với thị trường. Cuốn sách này là một trong những sản phẩm của nghiên cứu đó gồm mười lăm
trường hợp được chọn ra từ 50 trường hợp trong báo cáo chính sử dụng bài và ảnh để phản ánh lại vấn đề kinh
doanh của các doanh nghiệp. Cuốn sách kể những câu chuyện có thực của những nhà doanh nghiệp trong quá
trình tạo lập công việc kinh doanh ở Việt Nam và phát triển những mối liên kết thành công với thị trường. Các
trường hợp này đến từ các vùng, miền khác nhau và hoạt động đa dạng với sản phẩm và dịch vụ cả trong lĩnh
vực nông nghiệp và phi nông nghiệp.
Các nhà doanh nghiệp được đề cập đến trong cuốn sách này có nguồn gốc xuất thân khác nhau, bao gồm bộ đội
xuất ngũ, thợ thủ công, và cả những người từng là cán bộ nhà nước. Họ cũng khác nhau về trình độ học vấn,
trình độ nghề nghiệp và động lực khi bắt đầu công việc kinh doanh. Tuy nhiên, họ đều có một điểm chung là họ
đều bắt đầu từ hoàn cảnh khó khăn thậm chí là nghèo nhưng nhờ kết hợp sự chăm chỉ, biết tự học hỏi, và hết
lòng với công việc mà họ đã có được sự thành công. Họ không chờ được trợ giúp mà chấp nhận rủi ro bằng cách
tìm một con đường mới để thử thách số phận của họ. Bằng cách đó, họ không chỉ mang lại lợi ích cho chính họ,
gia đình họ mà còn tạo công ăn việc làm cho nhiều người và giúp đỡ cộng đồng nơi họ sinh sống.
Những trường hợp được trình bày trong cuốn sách này rất thú vị và đáng chú ý vì đó là những kinh nghiệm thật
của những con người thật ở Việt Nam. Đây là những người đã kinh doanh thành công dù khởi nghiệp từ nhiều
khó khăn. Những trường hợp này là nguồn cảm hứng cho tất cả những ai có tham vọng thành công.
Chúng tôi hy vọng cuốn sách này sẽ rất hấp dẫn và bổ ích cho người đọc. Cùng quyển sách này còn có trọn bộ
với tất cả 50 trường hợp điển hình. Các trường hợp đó cũng có thể tải xuống từ trang điện tử
http://www.markets4poor.org.
Con đường Doanh nhân/vươn lên từ khó khăn
6
Bradford Philips
Giám đốc Quốc gia
Cơ quan đại diện thường trú tại Việt Nam
Ngân hàng Phát triển Châu á
Lê Đăng Doanh
Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế
Trung ương
Chuyên gia Kinh tế cao cấp, Bộ Kế hoạch - đầu tư
và Ban Nghiên cứu của Thủ tướng Chính phủ
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
Con đường Doanh nhân/vươn lên từ khó khăn
7
Xương rồng Huỳnh Long
ở
tuổi 46, ông Huỳnh Xuân Long là một thương nhân thành công trong lĩnh
vực trồng và kinh doanh cây xương rồng. Là một thương binh sau chiến
tranh, với sức khỏe yếu và không có tiền nhưng ông Long luôn khát khao
mình có thể vượt qua những khó khăn đó để tạo lập công ty riêng chuyên kinh
doanh trong lĩnh vực cây cảnh, đặc biệt là cây xương rồng. Bằng những nỗ lực
phi thường, ông không chỉ tạo công ăn việc làm cho nhiều thương binh và
những người lang thang cơ nhỡ mà còn trở thành ông vua xương rồng ở Việt
Nam. Ông đã được tổ chức doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Hà Nội khen tặng với
tư cách là một doanh nhân thành công.
Xương rồng Huỳnh Long
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
8
Con đường Doanh nhân/vươn lên từ khó khăn
Ông Long nhập ngũ năm 1977. Hai năm sau, ông tham
gia chiến trường biên giới Tây-Nam và bị thương trong
một trận đấu tại đây. Ông được chuyển về một trại điều
dưỡng thương binh và rời khỏi đó năm 1980. Sau khi rời
khỏi trại điều dưỡng, tình trạng sức khỏe yếu không cho
phép ông có nhiều lựa chọn việc làm nên ông chọn nghề
bán báo để kiếm sống. Với số vốn kiếm được từ bán báo,
ông chuyển sang kinh doanh nước mắm và cá khô vì mặt
hàng này để được khá lâu, dễ vận chuyển mà đòi hỏi vốn
đầu tư ban đầu thấp. Tuy nhiên, kinh doanh không đem
lại thu nhập đáng kể nên ông chuyển nhiều hướng kinh
doanh khác nhau.
Năm 1980, ông thành lập một cơ sở sản xuất lấy tên là
Huỳnh Long. Cơ sở sản xuất này đã tạo việc làm cho
nhiều thương bệnh binh, phần lớn trong số họ phải sử
dụng xe lăn và có sức khỏe yếu. Cơ sở sản xuất của ông
thực hiện nhiều loại hình công việc khác nhau như bán
báo, thu thập và bán sách báo cũ. Năm 1984, trong lúc
thu lượm sách cũ, tình cờ ông Long phát hiện được một
cuốn sách về kỹ thuật trồng xương rồng có kèm rất nhiều
hình vẽ đẹp. Ông nghĩ đây là số phận. Cây xương rồng là
biểu tượng của sức mạnh phi thường vì loại cây này có
thể sống được trong các điều kiện vô cùng khắc nghiệt
mà vẫn nở hoa. Ông thấy mình cũng giống như cây
xương rồng khi ông cũng đã vượt qua rất nhiều khó khăn
nhằm đạt đến hạnh phúc.
Từ đó trở đi, ông quyết tâm học cách trồng xương rồng.
Do quyển sách của ông được viết bằng tiếng Anh, ông đã
phải nhờ người dịch sang tiếng Việt. Quyển sách có dạy
cách tạo ra những loại xương rồng mới bằng việc ghép
các loại xương rồng đã có với nhau. Ông cho rằng việc
thực hiện các thao tác này rất đơn giản và hoàn toàn khả
thi. Mặc dù tại thời điểm đó số người dùng xương rồng
làm cây cảnh còn chưa nhiều, nhưng ông tin rằng triển
vọng của loại cây này rất lớn, đặc biệt là cây xương rồng
rất phù hợp cho việc trang trí trong các toà nhà cao tầng.
Đầu tiên, ông thực hiện sưu tập các loại xương rồng như
một thú vui. Ông tận dụng mọi cơ hội để thu thập các loại
xương rồng từ người thân, bạn bè, hàng xóm Bằng cách
này, Ông có thể sưu tầm được vừa nhiều loại, chi phí lại
không cao, phù hợp với khả năng tài chính có hạn từ cơ
sở sản xuất của ông lúc bấy giờ. Dần dần, số lượng cây
xương rồng ông có được tăng lên cùng với sự đam mê của
ông. Dựa trên các hướng dẫn trong quyển sách, ông dành
nhiều thời gian trồng, ghép cành và chăm sóc cho các cây
xương rồng. Khi đã có trong tay vài trăm loại xương rồng
khác nhau, ông dự định mở một công ty kinh doanh mặt
hàng này.
Chỉ đến năm 1987, ông mới bắt đầu thực hiện kinh doanh
xương rồng với số vốn ban đầu là 6 triệu đồng. Ông
hướng dẫn cho các nhân công khác cách trồng, chăm sóc
và cấy ghép giống xương rồng. Thời gian đầu, họ phải đi
bán rong xương rồng sang các vùng lân cận. Thu nhập
ban đầu không đáng kể. Tuy nhiên, phải đến năm 1993,
khi thị trường kinh doanh cây cảnh phát triển thì vẻ đẹp
của hoa xương rồng mới được người tiêu dùng biết đến và
nhu cầu về xương rồng tăng cao. Năm 1994, nhằm có đủ
vốn để mở rộng kinh doanh, ông đã bổ sung thêm 200
triệu đồng trong đó có 70 triệu tiền bán nhà, 35 triệu tiền
vay của gia đình vợ và hơn 100 triệu huy động từ các
nhân viên cộng thêm với 15 triệu đồng ông tích cóp được
từ công việc kinh doanh trước đó. Số vốn này giúp ông
mua giống cũng như lai tạo thành công nhiều giống mới
đáp ứng được nhu cầu thị trường kịp thời. Từ đó, việc
kinh doanh của ông rất tiến triển. Biển bán hàng độc đáo
với dòng chữ Chơi, chơi, chơi cây cảnh với xương rồng
rất hấp dẫn khách hàng. Người chơi cây cảnh ngày càng
thích loại cây này do chúng đẹp vừa đơn sơ lại vừa trang
trọng cũng như sức sống mãnh liệt của chúng.
Ban đầu, ông phải trồng xương rồng trên mái nhà của
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
9
chính mình và của các nhân công cũng như nhờ mái nhà
hàng xóm. Diện tých mượn này cũng được khoảng 300
m
2
từ năm 1987 lên đến 1.000 m
2
trong năm 1996. Năm
1997, nhằm đáp ứng được nhu cầu phát triển của cây
xương rồng, ông mở rộng vùng trồng cây của mình với
việc mượn thêm 1.000 m
2
đất ở huyện Mễ Trì. Ông xây
dựng một lán nhà rào lưới để trồng xương rồng.
Năm 2000, lương của các nhân viên của ông được tăng
từ 200.000 đồng lên 800.000 đồng. Doanh thu của ông
tăng từ 3-5 triệu đồng trong năm 1987 đến 15-25 triệu
đồng trong năm 1993, và 40-50 triệu đồng năm 1999.
Vào năm 2000, Luật Doanh nghiệp ra đời và ông nghĩ
lúc này là thời điểm thích hợp để phát triển kinh doanh
hơn nữa. Ông chuyển đổi cơ sở sản xuất của mình thành
Công ty TNHH Xương rồng Huỳnh Long với trụ sở đặt
tại phố Lê Đại Hành Hà Nội. Công ty có số vốn điều lệ
đăng ký từ năm 2000 là 500 triệu đồng được tích lũy
thông qua việc kinh doanh cây xương rồng trong những
năm 90. Với việc thành lập công ty, ông có cơ sở pháp
lý để thực hiện những hợp đồng cung cấp hàng lớn hơn,
chủ yếu cho siêu thị và vườn cây cảnh. Những hợp đồng
lớn này cũng giúp ông thuê được khoảng đất rộng hơn
để trồng xương rồng. Vào năm 2002, diện tích đất trồng
xương rồng của ông lên đến 33.000m
2
được đặt tại
huyện Gia Lâm, bao gồm 11.000m
2
đất thuê và
22.000m
2
đất đóng góp của những người dân địa
phương. Năm 2002 là cột mốc cho việc kinh doanh cây
xương rồng của ông với việc giải quyết được các khó khăn
về đất trồng cây.
Thị trường cây xương rồng trước năm 2000 tập trung chủ
yếu tại Hà Nội. Sau năm 2000, và đặc biệt từ năm 2002,
các sản phẩm của ông đã tìm được chỗ đứng tại các tỉnh
khác như Hải Phòng, Quảng Ninh, Nha Trang, Sài Gòn và
sang các nước khác như Thái Lan, Trung Quốc và Nhật
Bản, thị trường lớn nhất của ông. Các thị trường Sài Gòn,
Thái Lan và Trung Quốc vừa là người mua vừa là người
bán cho ông thông qua việc mua cây xương rồng của ông
cũng như trao đổi nhiều loại xương rồng với ông. Kết quả
là từ 40-50 triệu đồng trong năm 1999, doanh thu của ông
đã lên đến 60-70 triệu đANG trong những năm
2000-2001. Trong khoảng thời gian 2000-2001, thị trường
nội địa chiếm khoảng 40% số lượng sản phẩm, số còn lại
được xuất khẩu với Nhật Bản chiếm 30%, Thái Lan và
Trung Quốc mỗi quốc gia chiếm 15%. Thị trường kinh
doanh của ông phát triển một cách nhanh chóng từ chỗ
một vài người mua đến rất nhiều khách hàng thường
xuyên. Ông đã ký rất nhiều hợp đồng lớn với các văn
phòng, nhà hàng, khách sạn, siêu thị và các trung tâm kinh
doanh như Tràng Tiền Plaza. Từ những hợp đồng này, ông
phải điều chỉnh, cấy ghép để đáp ứng nhu cầu khách hàng
cuối cùng. Điều này tạo cơ hội cho ông tiếp xúc với những
khách hàng ngoại quốc. Sau đó ông luôn giữ liên lạc trao
Con đường Doanh nhân/vươn lên từ khó khăn
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
10
Con đường Doanh nhân/vươn lên từ khó khăn
đổi mua bán các loại xương rồng, mở rộng bạn hàng
cũng như nguồn hàng. Các cây xương rồng của ông
có nhiều mức giá phù hợp cho nhiều đối tượng người
dùng khác nhau, từ vài nghìn đồng cho những người
ít tiền đến vài triệu cho những người khá giả hoặc
đến vài trăm đô la hoặc hơn cho những người có điều
kiện chơi cây cảnh. Năm 2002, ông sở hữu hơn
1.000 loại xương rồng khác nhau và thuê đến 70
nhân công.
Những yếu tố dẫn đến thành công
Sự thành công của ông Huỳnh Xuân Long phần lớn
dựa trên sự say mê và kiên trì của ông trong công
việc. Mặc dù thành công này bắt nguồn từ việc ông
may mắn tìm ra cuốn sách dạy cách trồng cây xương
rồng nhưng sự nhạy bén trong kinh doanh của ông
cũng như sự sáng tạo trong việc sử dụng các kỹ thuật
phù hợp với điều kiện khí hậu Việt Nam (vốn không
phù hợp với việc trồng cây xương rồng) là những yếu
tố quan trọng dẫn đến thành công của ông. Bên cạnh
đó, sự đồng tâm nhất trí của các nhân viên đã giúp
ông vượt qua những lúc khó khăn nhất. Khả năng
vượt khó của ông cũng là một nhân tố lớn dẫn đến
thành công. Rất ít người dám khởi đầu công việc
kinh doanh với kiến thức và vốn giới hạn. Yếu tố
cuối cùng dẫn đến thành công là sự thông minh.
Điều này đã giúp ông thành công trong việc học qua
thực tế và góp phần giúp ông thành công trong việc
giới thiệu sản phẩm ra thị trường với khẩu hiệu
Chơi, chơi, chơi cây cảnh xương rồng.
Ông Long là một người biết tận dụng thời cơ. Từ
việc tình cờ tìm được một quyển sách về cây xương
rồng, ông đã biết áp dụng những gì viết trong sách
vào trong cuộc sống. Với sự nhạy bén trong kinh
doanh, ông đã phát triển cây xương rồng và biến một
thị trường cây cảnh tiềm tàng và chưa phát triển
thành một thị trường có nhiều lợi nhuận. Bên cạnh
đó, ông đã quyết đoán vượt qua mọi khó khăn như sự
thiếu hiểu biết hay các khó khăn về đất trồng, về sức
khỏe để đi đến thành công. Ông cũng đã thực hiện
rất tốt những công việc tạm thời (điều hành công ty
TNHH Kết bạn - Making friends Co. Ltd) để chuẩn
bị cho những kế hoạch dài hơn (duy trì việc kinh
doanh cây xương rồng).
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
11
X ương rồng Huỳnh Long
Con đường Doanh nhân/vươn lên từ khó khăn
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
gốm nhung
V
ũ Hữu Nhung, 29 tuổi, là đại diện cho
thế hệ trẻ ưu tú của làng gốm Phù Lãng,
huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Anh hiện là
giám đốc Công ty TNHH Gốm Sao Bắc với
thương hiệu Gốm Nhung nổi tiếng trong và
ngoài nước. Anh liên tiếp nhận được nhiều
giải thưởng sáng tạo mỹ thuật quan trọng và
gần đây nhất là giải Ngôi sao Việt Nam -
giải thưởng cao nhất của Hội thi các ngành
nghề truyền thống Việt Nam. Không chỉ
thành công trong công việc kinh doanh và tổ
chức các triển lãm cá nhân, những gì Nhung
làm được có ý nghĩa rất lớn lao. Anh được
biết đến như một người đã làm sống lại một
làng nghề truyền thống bằng các sản phẩm
gốm mỹ nghệ đầy tính sáng tạo và tâm huyết
của mình. Anh đã có công đem lại sức sống
mới cho sản phẩm gốm Phù Lãng, khôi phục
và gìn giữ lại một trong những làng nghề
truyền thống của đồng bằng Bắc bộ đã đứng
trước nguy cơ bị mai một. Năm 2003, Nhung
đã được lựa chọn để thực hiện Phim tài liệu
về làng gốm Phù Lãng.
12
Con đường Doanh nhân/vươn lên từ khó khăn
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
13
gốm nhung
Con đường Doanh nhân/vươn lên từ khó khăn
PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét