LINK DOWNLOAD MIỄN PHÍ TÀI LIỆU "bảo hiểm trách nhiệm của chủ doanh nghiệp đối với người lao động trong các doanh nghiệp nhà nước": http://123doc.vn/document/1051495-bao-hiem-trach-nhiem-cua-chu-doanh-nghiep-doi-voi-nguoi-lao-dong-trong-cac-doanh-nghiep-nha-nuoc.htm
già, thai sản đồng thời những biến cố đó xảy ra có thể cả trong và ngoài
già, thai sản đồng thời những biến cố đó xảy ra có thể cả trong và ngoài
quá trình lao động.
quá trình lao động.
- Phần thu nhập của ng
- Phần thu nhập của ng
ời lao động bị giảm hoặc mất đi khi gặp phải
ời lao động bị giảm hoặc mất đi khi gặp phải
những biến cố, rủi ro sẽ đ
những biến cố, rủi ro sẽ đ
ợc bù đắp hoặc thay thế từ một nguồn quỹ tiền tệ
ợc bù đắp hoặc thay thế từ một nguồn quỹ tiền tệ
tập trung đ
tập trung đ
ợc tồn tích lại. Nguồn quỹ này do bên tham ra BHXH đóng góp
ợc tồn tích lại. Nguồn quỹ này do bên tham ra BHXH đóng góp
là chủ yếu, ngoài ra còn đ
là chủ yếu, ngoài ra còn đ
ợc sự hỗ trợ từ phía Nhà n
ợc sự hỗ trợ từ phía Nhà n
ớc.
ớc.
- Mục tiêu của BHXH là nhằm thoả mãn những nhu cầu thiết yếu
- Mục tiêu của BHXH là nhằm thoả mãn những nhu cầu thiết yếu
của ng
của ng
ời lao động trong tr
ời lao động trong tr
ờng hợp bị giảm hoặc mất thu nhập, mất việc làm.
ờng hợp bị giảm hoặc mất thu nhập, mất việc làm.
Tóm lại: Bản chất của BHXH về mặt lý thuyết là một vấn đề đặc biệt
Tóm lại: Bản chất của BHXH về mặt lý thuyết là một vấn đề đặc biệt
quan trọng. Chúng ta càng thấu hiểu nó thì càng thấy đ
quan trọng. Chúng ta càng thấu hiểu nó thì càng thấy đ
ợc vai trò và tác
ợc vai trò và tác
dụng to lớn cảu BHXH. Đồng thời nếu nh
dụng to lớn cảu BHXH. Đồng thời nếu nh
bản chất của BHXH càng đ
bản chất của BHXH càng đ
ợc
ợc
bộc lộ ra bao nhiêu thì quyền lợi của ng
bộc lộ ra bao nhiêu thì quyền lợi của ng
ời lao động càng đ
ời lao động càng đ
ợc bảo vệ. Vì vậy
ợc bảo vệ. Vì vậy
quản lý đối t
quản lý đối t
ợng tham gia BHXH càng phải chặt chẽ và nó là một quá trình
ợng tham gia BHXH càng phải chặt chẽ và nó là một quá trình
xuyên suốt toàn bộ thời gian tham gia của ng
xuyên suốt toàn bộ thời gian tham gia của ng
ời lao động.
ời lao động.
2.
2.
Chức năng của BHXH:
Chức năng của BHXH:
BHXH là một trong ba nhánh của hệ thống đảm bảo xã hội của quốc
BHXH là một trong ba nhánh của hệ thống đảm bảo xã hội của quốc
gia (hai nhánh còn lại là cứu trợ xã hội và
gia (hai nhánh còn lại là cứu trợ xã hội và
u đãi xã hội). Cùng với hai nhánh
u đãi xã hội). Cùng với hai nhánh
này, BHXH có một vai trò to lớn không chỉ đối với mỗi cá nhân mỗi gia
này, BHXH có một vai trò to lớn không chỉ đối với mỗi cá nhân mỗi gia
đình mà nó còn đ
đình mà nó còn đ
ợc coi nh
ợc coi nh
là chỗ dựa vững chắc của xã hội. BHXH đảm
là chỗ dựa vững chắc của xã hội. BHXH đảm
bảo, trụ đỡ xã hội ổn định và ngày càng phát triển theo chiều sâu. Nó là bàn
bảo, trụ đỡ xã hội ổn định và ngày càng phát triển theo chiều sâu. Nó là bàn
tay che chở cho ng
tay che chở cho ng
ời lao động mỗi khi họ gặp rủi ro khó khăn. Với số tiền
ời lao động mỗi khi họ gặp rủi ro khó khăn. Với số tiền
hàng tháng nhất định mà ng
hàng tháng nhất định mà ng
ời lao động trích ra từ tiền l
ời lao động trích ra từ tiền l
ơng của mình để
ơng của mình để
nộp vào quỹ BHXH, họ có thể không đ
nộp vào quỹ BHXH, họ có thể không đ
ợc h
ợc h
ởng lợi ích BHXH ngay từ đầu
ởng lợi ích BHXH ngay từ đầu
mà trong t
mà trong t
ơng lai khi họ không còn đủ sức lao động nữa quỹ BHXH sẽ
ơng lai khi họ không còn đủ sức lao động nữa quỹ BHXH sẽ
đứng ra trợ cấp đảm bảo.
đứng ra trợ cấp đảm bảo.
Nh
Nh
vậy BHXH có các chức năng:
vậy BHXH có các chức năng:
- Chức năng thứ nhất là: BHXH thay thế hoặc bù đắp một phần thu
- Chức năng thứ nhất là: BHXH thay thế hoặc bù đắp một phần thu
nhập cho ng
nhập cho ng
ời lao động tham gia bảo hiểm khi họ bị giảm hoặc mất thu
ời lao động tham gia bảo hiểm khi họ bị giảm hoặc mất thu
nhập do mất khả năng hoặc mất việc làm. Đây là chức năng cơ bản nhất, nó
nhập do mất khả năng hoặc mất việc làm. Đây là chức năng cơ bản nhất, nó
quyết định nhiệm vụ tính chất và cả cơ chế tổ chức và hoạt động BHXH.
quyết định nhiệm vụ tính chất và cả cơ chế tổ chức và hoạt động BHXH.
- Chức năng thứ hai là: Tiến hành phân phối và phân phối lại thu
- Chức năng thứ hai là: Tiến hành phân phối và phân phối lại thu
nhập giữa những ng
nhập giữa những ng
ời tham gia BHXH. Tham gia BHXH không chỉ có ng
ời tham gia BHXH. Tham gia BHXH không chỉ có ng
ời
ời
lao động mà cả những ng
lao động mà cả những ng
ời sử dụng lao động. Các bên tham gia đều phải
ời sử dụng lao động. Các bên tham gia đều phải
đóng góp vào quỹ BHXH. Quỹ này dùng để trợ cấp cho một số ng
đóng góp vào quỹ BHXH. Quỹ này dùng để trợ cấp cho một số ng
ời lao
ời lao
động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập. Số l
động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập. Số l
ợng những ng
ợng những ng
ời này th
ời này th
ờng
ờng
chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng số những ng
chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng số những ng
ời tham gia đóng góp. Nh
ời tham gia đóng góp. Nh
vậy,
vậy,
5
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
theo quy luật số đông bù số ít, BHXH thực hiện phân phối lại thu nhập theo
theo quy luật số đông bù số ít, BHXH thực hiện phân phối lại thu nhập theo
cả chiều dọc và chiều ngang. Phân phối lại giữa những ng
cả chiều dọc và chiều ngang. Phân phối lại giữa những ng
ời lao động có thu
ời lao động có thu
nhập cao và thấp, giữa những ng
nhập cao và thấp, giữa những ng
ời đang làm việc khoẻ mạnh với những ng
ời đang làm việc khoẻ mạnh với những ng
-
-
ời ốm yếu phải nghỉ việcThực hiện chức năng này có nghĩa là BHXH góp
ời ốm yếu phải nghỉ việcThực hiện chức năng này có nghĩa là BHXH góp
phần vào thực hiện công bằng xã hội.
phần vào thực hiện công bằng xã hội.
- Chức năng thứ ba là: BHXH góp phần vào kích thích ng
- Chức năng thứ ba là: BHXH góp phần vào kích thích ng
ời lao động
ời lao động
hăng hái lao động sản xuất nâng cao năng suất lao động cá nhân và năng
hăng hái lao động sản xuất nâng cao năng suất lao động cá nhân và năng
suất lao động xã hội. Chức năng này biểu hiện nh
suất lao động xã hội. Chức năng này biểu hiện nh
một đòn bẩy kinh tế kích
một đòn bẩy kinh tế kích
thích ng
thích ng
ời lao động nâng cao ăng suất lao động cá nhân và năng suất lao
ời lao động nâng cao ăng suất lao động cá nhân và năng suất lao
động xã hội.
động xã hội.
- Chức năng thứ t
- Chức năng thứ t
là: BHXH gắn bó lợi ích giữa ng
là: BHXH gắn bó lợi ích giữa ng
ời lao động với
ời lao động với
ng
ng
ời sử dụng lao động, giữa ng
ời sử dụng lao động, giữa ng
ời lao động với xã hội. Trong thực tế, ng
ời lao động với xã hội. Trong thực tế, ng
ời
ời
lao động và ng
lao động và ng
ời sử dụng lao động vốn có những mâu thuẫn nội tại, khách
ời sử dụng lao động vốn có những mâu thuẫn nội tại, khách
quan về tiền l
quan về tiền l
ơng, tiền công, thời gian lao động Thông qua BHXH, những
ơng, tiền công, thời gian lao động Thông qua BHXH, những
mâu thuẫn này sẽ đ
mâu thuẫn này sẽ đ
ợc điều hoà và giải quyết. Đặc biệt, cả hai giới này đều
ợc điều hoà và giải quyết. Đặc biệt, cả hai giới này đều
thấy nhờ BHXH mà mình có lợi và đ
thấy nhờ BHXH mà mình có lợi và đ
ợc bảo vệ. Từ đó họ hiểu nhau hơn và
ợc bảo vệ. Từ đó họ hiểu nhau hơn và
gắn bó lợi ích đ
gắn bó lợi ích đ
ợc với nhau. Đối với Nhà n
ợc với nhau. Đối với Nhà n
ớc và xã hội, chi cho BHXH là
ớc và xã hội, chi cho BHXH là
cách thức phải chi ít nhất và có hiệu quả nhất nh
cách thức phải chi ít nhất và có hiệu quả nhất nh
ng vẫn giải quyết đ
ng vẫn giải quyết đ
ợc khó
ợc khó
khăn của ng
khăn của ng
ời lao động và gia đình họ, góp phần làm cho sản xuất ổn định,
ời lao động và gia đình họ, góp phần làm cho sản xuất ổn định,
kinh tế chính trị và xã hội đ
kinh tế chính trị và xã hội đ
ợc phát triển an toàn hơn.
ợc phát triển an toàn hơn.
Vấn đề cần thiết nhất ở đây là phải làm sao cho chức năng của
Vấn đề cần thiết nhất ở đây là phải làm sao cho chức năng của
BHXH đ
BHXH đ
ợc thực hiện một cách. Do vậy, yếu tố quản lý đối t
ợc thực hiện một cách. Do vậy, yếu tố quản lý đối t
ợng tham gia
ợng tham gia
BHXH bắt buộc ở đây cũng đóng một vai trò quan trọng đặc biệt là trong
BHXH bắt buộc ở đây cũng đóng một vai trò quan trọng đặc biệt là trong
cơ chế thị tr
cơ chế thị tr
ờng nh
ờng nh
hiện nay. Thực hiện chức năng quản lý Nhà n
hiện nay. Thực hiện chức năng quản lý Nhà n
ớc về
ớc về
BHXH đối với ng
BHXH đối với ng
ời lao động cũng chính là thực hiện chức năng của BHXH.
ời lao động cũng chính là thực hiện chức năng của BHXH.
II.
II.
Sơ lựơc lịch sử phát triển của BHXH trên thế giới và Việt Nam:
Sơ lựơc lịch sử phát triển của BHXH trên thế giới và Việt Nam:
1.
1.
Sơ l
Sơ l
ợc về sự hình thành và phát triển của BHXH
ợc về sự hình thành và phát triển của BHXH
trên thế giới:
trên thế giới:
Cùng với sự phát triển kinh tế xã hội, BHXH đã có những b
Cùng với sự phát triển kinh tế xã hội, BHXH đã có những b
ớc tiến
ớc tiến
đáng khích lệ và ngày càng trở lên thiết yếu đối với ng
đáng khích lệ và ngày càng trở lên thiết yếu đối với ng
ời lao động, nhu cầu
ời lao động, nhu cầu
đó phải đ
đó phải đ
ợc đáp ứng nh
ợc đáp ứng nh
cơm ăn, áo mặc hàng ngày. sự phát triển của BHXH
cơm ăn, áo mặc hàng ngày. sự phát triển của BHXH
gắn liền với sự phát triển của lức l
gắn liền với sự phát triển của lức l
ợng sản xuất. Những n
ợng sản xuất. Những n
ớc có nền sản xuất
ớc có nền sản xuất
phát triển khoa học công nghệ đã dần dần đi vào đời sống sản xuất, cụ thể
phát triển khoa học công nghệ đã dần dần đi vào đời sống sản xuất, cụ thể
là các n
là các n
ớc t
ớc t
bản chủ nghĩa ở Châu Âu và Châu Mỹ.
bản chủ nghĩa ở Châu Âu và Châu Mỹ.
6
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
BHXH ra đời sớm và nổi rõ nhất từ thòi kỳ bắt đầu CNH, trong xã
BHXH ra đời sớm và nổi rõ nhất từ thòi kỳ bắt đầu CNH, trong xã
hội xuất hiện tầng lớp làm công ăn l
hội xuất hiện tầng lớp làm công ăn l
ơng. Hệ thống BHXH đầu tiên ra đời tại
ơng. Hệ thống BHXH đầu tiên ra đời tại
Cộng hoà liên bang Đức (1850) bằng việc chính quyền nhiều liên bang ở
Cộng hoà liên bang Đức (1850) bằng việc chính quyền nhiều liên bang ở
cộng hoà Liên bang Đức bắt tay trực tiếp với giới thợ thuyền thiết lập quỹ
cộng hoà Liên bang Đức bắt tay trực tiếp với giới thợ thuyền thiết lập quỹ
ốm đau do chính những phải đóng góp bắt buộc đ
ốm đau do chính những phải đóng góp bắt buộc đ
ợc đề ra từ năm 1883 đ
ợc đề ra từ năm 1883 đ
ợc
ợc
giao cho Hội đồng quản lý. Đến 1884 mở tiếp bảo hiểm tai nạn lao động và
giao cho Hội đồng quản lý. Đến 1884 mở tiếp bảo hiểm tai nạn lao động và
bệnh nghề nghiệp do các hiệp hội giới chủ quản lý và 1889 phát triển thêm
bệnh nghề nghiệp do các hiệp hội giới chủ quản lý và 1889 phát triển thêm
bảo hiểm tuổi già và bảo hiểm tàn tật do các tỉnh quản lý. Các trợ cấp
bảo hiểm tuổi già và bảo hiểm tàn tật do các tỉnh quản lý. Các trợ cấp
BHXH nh
BHXH nh
cái tên của nó đã chỉ ra đ
cái tên của nó đã chỉ ra đ
ợc sự chi trả từ các khoản đóng góp
ợc sự chi trả từ các khoản đóng góp
BHXH. Các loại trợ cấp nỳa là bắt buộc đối với ng
BHXH. Các loại trợ cấp nỳa là bắt buộc đối với ng
ời làm công ăn l
ời làm công ăn l
ơng có
ơng có
trình độ hoặc không, bắt buộc đối với ng
trình độ hoặc không, bắt buộc đối với ng
ời già cúng nh
ời già cúng nh
đối với ng
đối với ng
ời trẻ, đàn
ời trẻ, đàn
ông cũng nh
ông cũng nh
đàn bà và hoàn toàn độc lập với tình trạng sức khoẻ của họ. Từ
đàn bà và hoàn toàn độc lập với tình trạng sức khoẻ của họ. Từ
đó trở đi, những ng
đó trở đi, những ng
ời không có gì ngoài khoảng t
ời không có gì ngoài khoảng t
ơng trợ cảu Nhà n
ơng trợ cảu Nhà n
ớc còn
ớc còn
đ
đ
ợc một hệ thống trợ cấp mới bảo vệ mà không phải lo, phải khai báo về
ợc một hệ thống trợ cấp mới bảo vệ mà không phải lo, phải khai báo về
tính trạng khốn khó và lao vào sống ở trại tế bần giành cho ng
tính trạng khốn khó và lao vào sống ở trại tế bần giành cho ng
ời nghèo.
ời nghèo.
Tiếp theo nớc Cộng hoà liên bang Đức là một loạt các nớc Châu Âu
và các nơi khác. trong những năm 1930, BHXH đã tìm they đất của mình ở
Châu Mỹ La Tinh, nớc Mỹ và Canada. Sau chiến tranh thế giới lần thứ hai
và sau ngày đăng quang độc lập rất nhiều nớc ở Châu Phi, Châu á và vùng
Caribê cũng xây dung cho mình một hệ thống BHXH và cũng trong giai
đoạn đó khái niệm Bảo hiểm xã hội đợc sử dụng chính thức đầu tiên
trong tiêu đề của một điều của nớc Mỹ. Luật 1935 về BHXH này chỉ mới đề
cập đến hu trí, tử tuất, tàn tật và thất nghiệp. Khái niệm này lại đợc tái xuất
hiện vào 1938 trong một đạo luật của Tây Ban Nha. Đạo luật này đợc tập
hợp một số hình thứuc trợ cấp đang tồn tại và các hình thức trợ cấp mới.
Năm 1944, khái niệm này đợc sử dụng trong một tài liệu chiến tranh đợc
biết đến dới cái tên Hiến chơng Đại Tây dơng, tổ chức lao động quốc tế
(ILO) đã không chậm trễ trong việc chấp nhận khái niệm này. Đây là khái
niệm đợc diễn đạt một cách rành mạch và phổ cập nhất của toàn bộ nhân
loại trên thế giới. Khi đi vào thực hiện BHXH, một số nớc bớc đầu mới chỉ
thực hiện tong phần với một số chế độ, sau đó tuỳ theo điều kiện kinh tế xã
hội và nhu cầu thực tế phát sinh mà mở thêm các chế độ bảo hiểm khác.
Chính vì vậy mà mỗi nớc có điều kiện khác nhau sẽ có các chế độ BHXH
khác nhau, không nớc nào có thể ngay từ đầu thực hiện tất cả các chế độ
BHXH khi xét thấy chế độ này phù hợp nhất sẽ u tiên thực hiện trớc. Có n-
7
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
ớc chọn trợ cấp ốm đau, thai sản, với chế độ này đòi hỏi thâm niên đóng
góp gắn hạn, lại đảm bảo trợ cấp nhanh, hơn nữa nó phù hợp với tâm lý ng-
ời lao động trẻ họ thờng lo lắng đến những khó khăn trớc mắt, đồng thời nó
mang lại sự tín nhiệm đối với BHXH. Trái lại, có những nớc bắt đầu thực
hiện BHXH bằng các chế độ trợ cấp tuổi già, tàn tật, tử tuất Ưu điểm của
việc thực hiện các chế độ này là khi bắt đầu thực với những chế độ BHXH ít
phải chi trả trợ cấp ngay và thờng xuyên, do đó có thời gian tích luỹ quỹ
BHXH lên có thể đem đầu t sinh lợi tăng trởng thêm thu nhập cho BHXH
nói riêng và cho quốc gia nói chung. Nhng không phải mọi quốc gia đều
thiết lập một cơ chế BHXH một cách hoàn thiện, mà bằng cách này hay
cách khác tuỳ thuộc vào điều kiện cho phép của đất nớc, việc thiết lập còn
phải dựa trên cơ sở cố gắng lỗ lực của Nhà nớc.
2.
2.
Sơ l
Sơ l
ợc quá trình hình thành phát triển của BHXH
ợc quá trình hình thành phát triển của BHXH
Việt Nam:
Việt Nam:
BHXH Việt Nam ra đời à một b
BHXH Việt Nam ra đời à một b
ớc đột phá tác động nhiều mặt của
ớc đột phá tác động nhiều mặt của
đời sống kinh tế xã hội ngay từ lúc đầu. Thực tế BHXH đã ra đời trong thời
đời sống kinh tế xã hội ngay từ lúc đầu. Thực tế BHXH đã ra đời trong thời
kỳ Pháp thuộc. Một trong những chính sách nổi bật nhăm duy trì bộ máy
kỳ Pháp thuộc. Một trong những chính sách nổi bật nhăm duy trì bộ máy
cai trị của chính quyền thực dân là chính sách BHXH cho đội ngũ công
cai trị của chính quyền thực dân là chính sách BHXH cho đội ngũ công
chức, quân nhân Việt Nam và lực l
chức, quân nhân Việt Nam và lực l
ợng vũ trang của Pháp ở Đông d
ợng vũ trang của Pháp ở Đông d
ơng
ơng
(Gồm các chế độ h
(Gồm các chế độ h
u bổng, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, ốm đau. Do
u bổng, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, ốm đau. Do
đây là các chế độ BHXH đầu tiên đ
đây là các chế độ BHXH đầu tiên đ
ợc thực hiện ở Việt Nam cho lên phạm
ợc thực hiện ở Việt Nam cho lên phạm
vi thực hiện còn hạn hẹp. Sau cách mạng tháng tám năm 1945, Đảng và
vi thực hiện còn hạn hẹp. Sau cách mạng tháng tám năm 1945, Đảng và
Nhà n
Nhà n
ớc đã sớm quan tâm đến BHXH và BHXH thực sự là một chính sách
ớc đã sớm quan tâm đến BHXH và BHXH thực sự là một chính sách
lớn của Đảng và Nhà n
lớn của Đảng và Nhà n
ớc đối với ng
ớc đối với ng
ời lao động và cộng đồng. Điều đó đ
ời lao động và cộng đồng. Điều đó đ
ợc
ợc
thể hiện ngay sau khi n
thể hiện ngay sau khi n
ớc Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời, Chính phủ
ớc Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời, Chính phủ
đã ban hành nhiều văn bản pháp luật về BHXH. Sắc lệnh 54/SL ngày
đã ban hành nhiều văn bản pháp luật về BHXH. Sắc lệnh 54/SL ngày
01/11/1945 ấn định những công chức về h
01/11/1945 ấn định những công chức về h
u. Sắc lệnh số 105/SL ngày
u. Sắc lệnh số 105/SL ngày
14/6/1946 ấn định việc cấp h
14/6/1946 ấn định việc cấp h
u bổng cho công chức. Hai sắc lệnh này đã
u bổng cho công chức. Hai sắc lệnh này đã
quy định cho công chức phải đóng h
quy định cho công chức phải đóng h
u liễm vào trong quỹ h
u liễm vào trong quỹ h
u bổng có phần
u bổng có phần
đongs thêm của Nhà n
đongs thêm của Nhà n
ớc. Sắc lệnh số 76/SL ngày 20/5/1950 ấn định cụ thể
ớc. Sắc lệnh số 76/SL ngày 20/5/1950 ấn định cụ thể
hơn các chế độ trợ cấp h
hơn các chế độ trợ cấp h
u trí, thai sản, chăm sóc y tế, tai nạn lao động và
u trí, thai sản, chăm sóc y tế, tai nạn lao động và
tiền tuất đối với viên chức. Trong khu vực sản xuất lúc này ch
tiền tuất đối với viên chức. Trong khu vực sản xuất lúc này ch
a thành lập
a thành lập
quỹ BHXH, nh
quỹ BHXH, nh
ng sắc lệnh số 29/SL ngày 12/3/1947 và sắc lệnh số 77/SL
ng sắc lệnh số 29/SL ngày 12/3/1947 và sắc lệnh số 77/SL
ngày 22/5/1950 đã ấn định cụ thể các chế độ trợ cấp ốm đau, thai sản, tai
ngày 22/5/1950 đã ấn định cụ thể các chế độ trợ cấp ốm đau, thai sản, tai
nan lao động, h
nan lao động, h
u trí và tử tuất đối với công nhân.
u trí và tử tuất đối với công nhân.
8
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Sau khi hoà bình lập lại ở Miền Bắc, thực hiện Hiến pháp năm 1959
Sau khi hoà bình lập lại ở Miền Bắc, thực hiện Hiến pháp năm 1959
hội đồng Chính phủ ban hành điều lệ tạm thời về các chế độ trợ cấp BHXH
hội đồng Chính phủ ban hành điều lệ tạm thời về các chế độ trợ cấp BHXH
đối với công nhân viên chức Nhà n
đối với công nhân viên chức Nhà n
ớc kèm theo nghị định 218/CP ngày
ớc kèm theo nghị định 218/CP ngày
27/11/1961. Các chế độ BHXH bao gòm 6 loại trợ cấp:
27/11/1961. Các chế độ BHXH bao gòm 6 loại trợ cấp:
- Chế độ trợ cấp ốm đau,
- Chế độ trợ cấp ốm đau,
- Chế độ trợ cấp h
- Chế độ trợ cấp h
u trí,
u trí,
- Chế độ trợ cấp tử tuất,
- Chế độ trợ cấp tử tuất,
- Chế độ trợ cấp thai sản,
- Chế độ trợ cấp thai sản,
- Chế độ trợ cấp mất sức lao động,
- Chế độ trợ cấp mất sức lao động,
- Chế độ trợ cấp tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp.
- Chế độ trợ cấp tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp.
Nh
Nh
vậy sau nghị định 218/CP, BHXH Việt Nam chính thức đi vào
vậy sau nghị định 218/CP, BHXH Việt Nam chính thức đi vào
hoạt động. Đáng chú ý là đến lúc này Quỹ BHXH cũng đ
hoạt động. Đáng chú ý là đến lúc này Quỹ BHXH cũng đ
ợc thành lập- là
ợc thành lập- là
Quỹ thuộc ngân sách Nhà n
Quỹ thuộc ngân sách Nhà n
ớc. Các cơ quan, doanh nghiệp Nhà n
ớc. Các cơ quan, doanh nghiệp Nhà n
ớc chỉ nộp
ớc chỉ nộp
một tỷ lệ % so với tổng quỹ l
một tỷ lệ % so với tổng quỹ l
ơng của công nhân viên chức và công nhân
ơng của công nhân viên chức và công nhân
viên chức không phải đóng BHXH. Điều lệ tạm thời này đ
viên chức không phải đóng BHXH. Điều lệ tạm thời này đ
ợc thực hiện
ợc thực hiện
trong suet gần 32 năm. Trong quá trình đó có một số điểm bổ sung, sửa đổi
trong suet gần 32 năm. Trong quá trình đó có một số điểm bổ sung, sửa đổi
nh
nh
ng chỉ là về tỷ lệ nộp của các cơ quan, doanh nghiệp Nhà n
ng chỉ là về tỷ lệ nộp của các cơ quan, doanh nghiệp Nhà n
ớc, điều kiện
ớc, điều kiện
và mức h
và mức h
ởng trợ cấp, cách tính thời gan công tác, tiền l
ởng trợ cấp, cách tính thời gan công tác, tiền l
ơng làm căn cứ tính
ơng làm căn cứ tính
mức trợ cấp, cơ quan quản lý Quỹ BHXH. Cái mới của giai đoạ này là đã có
mức trợ cấp, cơ quan quản lý Quỹ BHXH. Cái mới của giai đoạ này là đã có
thêm cơ chế BHXH đối với khu vực ngoài quốc doanh trong khu vực tiểu
thêm cơ chế BHXH đối với khu vực ngoài quốc doanh trong khu vực tiểu
thủ công nghiếp. Liên hiệp xã TW ban hành điều lệ tạm thời về chế độ
thủ công nghiếp. Liên hiệp xã TW ban hành điều lệ tạm thời về chế độ
BHXH đối với các xã viên hợp tác xã và các tổ hợp sản xuất tieẻu thủ công
BHXH đối với các xã viên hợp tác xã và các tổ hợp sản xuất tieẻu thủ công
nghiệp (theo quyết định 292/BCH- LĐ ngày 15/2/1982. Về cơ bản điều lệ
nghiệp (theo quyết định 292/BCH- LĐ ngày 15/2/1982. Về cơ bản điều lệ
này mô phỏng theo mô hình các chế độ BHXH trong khu v
này mô phỏng theo mô hình các chế độ BHXH trong khu v
c Nhà n
c Nhà n
ớc, tuy
ớc, tuy
có tính đến một số đặc điểm của nghành sản xuất tiểu thủ công nghiệp. Đặc
có tính đến một số đặc điểm của nghành sản xuất tiểu thủ công nghiệp. Đặc
điểm khác quan trọng hơn là nguồn thu dựa trên cơ sở tiền đóng góp của
điểm khác quan trọng hơn là nguồn thu dựa trên cơ sở tiền đóng góp của
ng
ng
ời lao động nh
ời lao động nh
ng do sản xuất tiểu thủ công nghị không ổn định nên ng
ng do sản xuất tiểu thủ công nghị không ổn định nên ng
ời
ời
lao động đóng góp không th
lao động đóng góp không th
ờg xuyên, quỹ BHXH lại không có sự bảo hộ
ờg xuyên, quỹ BHXH lại không có sự bảo hộ
của Nhà n
của Nhà n
ớc. Vì vậy Điều lệ chỉ đ
ớc. Vì vậy Điều lệ chỉ đ
ợc thực hiện trong thời gian ngắn gủi đến
ợc thực hiện trong thời gian ngắn gủi đến
năm 1989 phải chấm dứt ở giai đoạn này trong khu vực nông nghiệp tuy ch
năm 1989 phải chấm dứt ở giai đoạn này trong khu vực nông nghiệp tuy ch
-
-
a có bảo hiểm (BH) chính thống nh
a có bảo hiểm (BH) chính thống nh
ng do nhu cầu cuộc sống ở một số nơi
ng do nhu cầu cuộc sống ở một số nơi
đã tự phát lập ra chế độ BH tuổi già trong phạm vi thôn xã là chính. Quỹ
đã tự phát lập ra chế độ BH tuổi già trong phạm vi thôn xã là chính. Quỹ
BH tuổi già chủ yếu hình thành bằng số thóc nộp của những ng
BH tuổi già chủ yếu hình thành bằng số thóc nộp của những ng
ời tham gia,
ời tham gia,
trợ cấp tuổi già cũng bằng số thóc cho nên điều này chủ yếu là hình thức sơ
trợ cấp tuổi già cũng bằng số thóc cho nên điều này chủ yếu là hình thức sơ
khai có tính chất BHXH, phạm vi tác dụng còn nhiều hạn chế.
khai có tính chất BHXH, phạm vi tác dụng còn nhiều hạn chế.
9
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Nh
Nh
vậy trải qua 30 năm thực hiện cho đến thời gian gần đây các chế
vậy trải qua 30 năm thực hiện cho đến thời gian gần đây các chế
độ BHXH nh
độ BHXH nh
đã nêu phần trên đã đ
đã nêu phần trên đã đ
ợc nhiều lần sửa đổi bổ xung theo sự
ợc nhiều lần sửa đổi bổ xung theo sự
thay đổi tình hình kinh tế xã hội của đất n
thay đổi tình hình kinh tế xã hội của đất n
ớc. Trong các lấn đó, lần sửa đổi
ớc. Trong các lấn đó, lần sửa đổi
bổ sung quan trọng nhất là vào 8/1985 bằng nghị định 236/HĐBT khi Nhà
bổ sung quan trọng nhất là vào 8/1985 bằng nghị định 236/HĐBT khi Nhà
n
n
ớc tổng điều chỉnh Giá - L
ớc tổng điều chỉnh Giá - L
ơng- Tiền để phù hợp với chính sách kinh tế xã
ơng- Tiền để phù hợp với chính sách kinh tế xã
hôị trong giai đoạn đổi mới ở n
hôị trong giai đoạn đổi mới ở n
ớc ta, khi công cuộc đổi mới đất n
ớc ta, khi công cuộc đổi mới đất n
ớc ngày
ớc ngày
càng đi vào chiều sâu. Trong các chính sách xã hội thì việc cải cách đổi mới
càng đi vào chiều sâu. Trong các chính sách xã hội thì việc cải cách đổi mới
chế độ BHXH là một yêu cầu cấp bách. Ngày 22/6/1993, Chính phủ ban
chế độ BHXH là một yêu cầu cấp bách. Ngày 22/6/1993, Chính phủ ban
hành nghị định số 43/CP quy định tạm thời về chế độ BHXH cho ng
hành nghị định số 43/CP quy định tạm thời về chế độ BHXH cho ng
ời lao
ời lao
động ở các thành phần kinh tế. Đây là sự cải cách toàn diện về BHXH nhằm
động ở các thành phần kinh tế. Đây là sự cải cách toàn diện về BHXH nhằm
xoá bỏ t
xoá bỏ t
duy bao cấp ỷ lại mở ra loại hình BHXH bắt buộc và loại hình
duy bao cấp ỷ lại mở ra loại hình BHXH bắt buộc và loại hình
BHXH tự nguyện; thực hiện cơ chế đóng góp phí BHXH đối với những ng
BHXH tự nguyện; thực hiện cơ chế đóng góp phí BHXH đối với những ng
ời
ời
đ
đ
ợc BH. Trong loại hình BHXH bắt buộc thì ng
ợc BH. Trong loại hình BHXH bắt buộc thì ng
ời sử dụng lao động củng
ời sử dụng lao động củng
phải đóng góp phí BHXH nhân danh những ng
phải đóng góp phí BHXH nhân danh những ng
ời lao động sử dụng, quỹ
ời lao động sử dụng, quỹ
BHXH đ
BHXH đ
ơc Nhà n
ơc Nhà n
ớc hỗ trợ thêm; quyết định lại 5 chế độ trợ cấp BHXH là:
ớc hỗ trợ thêm; quyết định lại 5 chế độ trợ cấp BHXH là:
ốm đau (ngoài BHYT), tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, thai sản, h
ốm đau (ngoài BHYT), tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, thai sản, h
u trí
u trí
và tử tuất và xoá bỏ chế độ trợ cấp mất sức lao động vốn đã bộc lộ nhiều
và tử tuất và xoá bỏ chế độ trợ cấp mất sức lao động vốn đã bộc lộ nhiều
biểu hiện tiêu cực và bất hợp lý; thống nhất hoá BHXH trong cả n
biểu hiện tiêu cực và bất hợp lý; thống nhất hoá BHXH trong cả n
ớc.
ớc.
Trên cơ sở thực tiến thực hiện BHXH từ tr
Trên cơ sở thực tiến thực hiện BHXH từ tr
ớc đến nay, nhất là căn cứ
ớc đến nay, nhất là căn cứ
những kinh nghiệm thực hiện Nghị định 43/CP cơ chế BHXH đã đ
những kinh nghiệm thực hiện Nghị định 43/CP cơ chế BHXH đã đ
ợc định
ợc định
thành một ch
thành một ch
ơng trong Bộ Luật lao động đ
ơng trong Bộ Luật lao động đ
ợc Quốc hội n
ợc Quốc hội n
ớc Cộng Hoà Xã
ớc Cộng Hoà Xã
Hội Chủ Nghĩa Việt Nam thông qua ngày 23/6/1994 và đã đ
Hội Chủ Nghĩa Việt Nam thông qua ngày 23/6/1994 và đã đ
ợc cụ thể hoá
ợc cụ thể hoá
trong Điều lệ BHXH mới ban hành kèm theo nghị định 12/CP ngày
trong Điều lệ BHXH mới ban hành kèm theo nghị định 12/CP ngày
26/1/1995 và nghị định 19/CP ngày 11/2/1995 về việc thành lập BHXH Việt
26/1/1995 và nghị định 19/CP ngày 11/2/1995 về việc thành lập BHXH Việt
Nam. Từ đây hệ thống quản lý đối t
Nam. Từ đây hệ thống quản lý đối t
ợng tham ra BHXH bắt buộc trở thành
ợng tham ra BHXH bắt buộc trở thành
một công tác mang tính pháp lý hơn, tập trung thống nhất hơn. H
một công tác mang tính pháp lý hơn, tập trung thống nhất hơn. H
ớng tới khi
ớng tới khi
có luật BHXH ra đời chính thức thì công tác này sẽ có sự thay đổi nhất định
có luật BHXH ra đời chính thức thì công tác này sẽ có sự thay đổi nhất định
và hoàn thiện hơn nữa.
và hoàn thiện hơn nữa.
Tóm lại cùng với quá trình hoàn thiện đổi mới chính sách BHXH đối
Tóm lại cùng với quá trình hoàn thiện đổi mới chính sách BHXH đối
với ng
với ng
ời lao động, công tác quản lý đối t
ời lao động, công tác quản lý đối t
ợng tham ra BHXH bắt buộc ngày
ợng tham ra BHXH bắt buộc ngày
càng trở thành một yếu tố trọng tâm đáp ứng những đòi hỏi bức thiết của
càng trở thành một yếu tố trọng tâm đáp ứng những đòi hỏi bức thiết của
ng
ng
ời lao động cũng nh
ời lao động cũng nh
xã hội. Hoàn thiện công tác này cũng chính là một
xã hội. Hoàn thiện công tác này cũng chính là một
phần đóng góp vào hoàn thiện chính sách BHXH- một chính sách lớn của
phần đóng góp vào hoàn thiện chính sách BHXH- một chính sách lớn của
Đảng và Nhà n
Đảng và Nhà n
ớc.
ớc.
III.Công tác quản lý đối t
III.Công tác quản lý đối t
ợng tham gia BHXH bắt buộc :
ợng tham gia BHXH bắt buộc :
1.BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện:
1.BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện:
10
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện là hai loại hình của BHXH. Hai
BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện là hai loại hình của BHXH. Hai
loại hình BHXH bổ sung và t
loại hình BHXH bổ sung và t
ơng trợ cho nhau tạo nên hệ thống BHXH
ơng trợ cho nhau tạo nên hệ thống BHXH
thống nhất, toàn diện. Về cơ bản, mục tiêu của mọi quốc gia đối với chính
thống nhất, toàn diện. Về cơ bản, mục tiêu của mọi quốc gia đối với chính
sách BHXH là bảo hiểm cho tất cả đối t
sách BHXH là bảo hiểm cho tất cả đối t
ợng ở mọi giai cấp, mọi ngành nghề
ợng ở mọi giai cấp, mọi ngành nghề
sản xuất kinh doanh khác nhau nhằm đảm bảo sự công bằng, bình đẳng
sản xuất kinh doanh khác nhau nhằm đảm bảo sự công bằng, bình đẳng
trong xã hội. Nh
trong xã hội. Nh
ng nếu phải tổ chức ngay từ đầu cả BHXH bắt buộc và
ng nếu phải tổ chức ngay từ đầu cả BHXH bắt buộc và
BHXH tự nguyện thì sẽ rất khó khăn trong công tác quản lý bởi vì đối t
BHXH tự nguyện thì sẽ rất khó khăn trong công tác quản lý bởi vì đối t
ợng
ợng
tham gia BHXH tự nguyện chiếm tới hơn 60% (nói chung) trên tổng số ng
tham gia BHXH tự nguyện chiếm tới hơn 60% (nói chung) trên tổng số ng
-
-
ời có khả năng tham gia BHXH. Do đó, b
ời có khả năng tham gia BHXH. Do đó, b
ớc đầu là phải phân ra thành đối t
ớc đầu là phải phân ra thành đối t
-
-
ợng thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc và tự nguyện và tiến hành
ợng thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc và tự nguyện và tiến hành
thực hiện BHXH bắt buộc đối với ng
thực hiện BHXH bắt buộc đối với ng
ời làm công ăn l
ời làm công ăn l
ơng đầu tiên.
ơng đầu tiên.
Mỗi quốc gia có thể có một ph
Mỗi quốc gia có thể có một ph
ơng án quản lý và phân loại đối t
ơng án quản lý và phân loại đối t
ợng
ợng
BHXH bắt buộc riêng nh
BHXH bắt buộc riêng nh
ng xu h
ng xu h
ớng chung thì đối t
ớng chung thì đối t
ợng tham gia BHXH bắt
ợng tham gia BHXH bắt
buộc này càng đ
buộc này càng đ
ợc mở rộng tuỳ theo điều kiện kinh tế xã hội trong từng
ợc mở rộng tuỳ theo điều kiện kinh tế xã hội trong từng
thời kỳ khác nhau.
thời kỳ khác nhau.
ở
ở
một số n
một số n
ớc, loại doanh nghiệp có d
ớc, loại doanh nghiệp có d
ới 5 lao động mới
ới 5 lao động mới
thuộc diện không bắt buộc tham gia BHXH, nh
thuộc diện không bắt buộc tham gia BHXH, nh
ng một số n
ng một số n
ớc khác lại
ớc khác lại
không phân biệt số l
không phân biệt số l
ợng lao động nhiều hay ít, miễn là có thu nhập ổn định.
ợng lao động nhiều hay ít, miễn là có thu nhập ổn định.
Nh
Nh
vậy đối t
vậy đối t
ợng tham gia BHXH bắt buộc ở đây là khá rộng rãi và linh
ợng tham gia BHXH bắt buộc ở đây là khá rộng rãi và linh
hoạt. Sở dĩ khi mới triển khai BHXH, các n
hoạt. Sở dĩ khi mới triển khai BHXH, các n
ớc chỉ qui định BHXH bắt buộc
ớc chỉ qui định BHXH bắt buộc
đối với ng
đối với ng
ời làm công ăn l
ời làm công ăn l
ơng là vì:
ơng là vì:
- Lý do cơ bản nhất xuất phát từ mối quan hệ lao động. Ng
- Lý do cơ bản nhất xuất phát từ mối quan hệ lao động. Ng
ời làm
ời làm
công ăn l
công ăn l
ơng chịu nhiều áp lực và thiệt thòi từ phía ng
ơng chịu nhiều áp lực và thiệt thòi từ phía ng
ời sử dụng lao động.
ời sử dụng lao động.
Ng
Ng
ời sử dụng lao động năm trong tay quyền điều hành nhân sự trong doanh
ời sử dụng lao động năm trong tay quyền điều hành nhân sự trong doanh
nghiệp trong đó, mục đích cuối cùng của họ là làm sao thu đ
nghiệp trong đó, mục đích cuối cùng của họ là làm sao thu đ
ợc nhiều lợi ích
ợc nhiều lợi ích
nhất. Và để làm đ
nhất. Và để làm đ
ợc điều đó, ngoài năng lực tổ chức hoạt động sản xuất,
ợc điều đó, ngoài năng lực tổ chức hoạt động sản xuất,
cách mà dễ dàng hơn cả là bóc lột lợi ích của ng
cách mà dễ dàng hơn cả là bóc lột lợi ích của ng
ời lao động. Ng
ời lao động. Ng
ời sử dụng
ời sử dụng
lao động sẽ bằng cách nào đó mà ép buộc nhân công làm thêm nhiều giờ,
lao động sẽ bằng cách nào đó mà ép buộc nhân công làm thêm nhiều giờ,
không dùng các biện pháp đảm bảo an toàn cho ng
không dùng các biện pháp đảm bảo an toàn cho ng
ời lao động, không bảo
ời lao động, không bảo
vệ họ khi gặp rủi ro tai nạn lao động Sức ép này đến một lúc nào đó sẽ
vệ họ khi gặp rủi ro tai nạn lao động Sức ép này đến một lúc nào đó sẽ
phá vỡ mối quan hệ lao động thuần tuý và gây tác động đến an sinh xã hội.
phá vỡ mối quan hệ lao động thuần tuý và gây tác động đến an sinh xã hội.
Mối quan hệ thuê m
Mối quan hệ thuê m
ớn này cũng có tác động ảnh h
ớn này cũng có tác động ảnh h
ởng lâu dài đến nhiều
ởng lâu dài đến nhiều
mối quan hệ kinh tế xã hội khác. Do vậy. Thực hiện BHXH bắt buộc đối với
mối quan hệ kinh tế xã hội khác. Do vậy. Thực hiện BHXH bắt buộc đối với
ng
ng
ời làm công ăn l
ời làm công ăn l
ơng lúc đầu chính là một ph
ơng lúc đầu chính là một ph
ơng pháp điều chỉnh mối
ơng pháp điều chỉnh mối
quan hệ thuê m
quan hệ thuê m
ớn và đảm bảo sự phát triển lâu dài cho xã hội.
ớn và đảm bảo sự phát triển lâu dài cho xã hội.
- Những ng
- Những ng
ời làm công ăn l
ời làm công ăn l
ơng th
ơng th
ờng là những ng
ờng là những ng
ời có trình độ và
ời có trình độ và
họ đ
họ đ
ợc qua đào tạo ở các cấp độ khác nhau do vậy khả năng nhận thức về
ợc qua đào tạo ở các cấp độ khác nhau do vậy khả năng nhận thức về
11
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
BHXH (vai trò, chức năng, ý nghĩa) là cao hơn so với các đối t
BHXH (vai trò, chức năng, ý nghĩa) là cao hơn so với các đối t
ợng khác.
ợng khác.
Đối t
Đối t
ợng này nh
ợng này nh
trên đã trình bày phải chịu nhiều sức ép của chủ sử dụng
trên đã trình bày phải chịu nhiều sức ép của chủ sử dụng
lao động, về việc làmhọ đ
lao động, về việc làmhọ đ
ợc làm việc trong một môi tr
ợc làm việc trong một môi tr
ờng có giờ giấc vì
ờng có giờ giấc vì
vậy ý thức kỷ luật, tuân thủ theo chính sách pháp luật của Nhà n
vậy ý thức kỷ luật, tuân thủ theo chính sách pháp luật của Nhà n
ớc rất cao.
ớc rất cao.
Những đối t
Những đối t
ợng khác th
ợng khác th
ờng là những ng
ờng là những ng
ời lao động tự do, không có mối
ời lao động tự do, không có mối
quan hệ lao động, lao động theo thời vụ, ít đ
quan hệ lao động, lao động theo thời vụ, ít đ
ợc qua đào tạo ở trình độ cao
ợc qua đào tạo ở trình độ cao
Hoạt động sản xuất của đối t
Hoạt động sản xuất của đối t
ợng này không có giờ giấc, có lúc phải làm
ợng này không có giờ giấc, có lúc phải làm
việc cật lực nh
việc cật lực nh
ng cũng có lúc lại rất nhàn rỗi trong một thời gian dàiThực
ng cũng có lúc lại rất nhàn rỗi trong một thời gian dàiThực
hiện BHXH bắt buộc đối với ng
hiện BHXH bắt buộc đối với ng
ời làm công ăn l
ời làm công ăn l
ơng vì thế b
ơng vì thế b
ớc đầu đ
ớc đầu đ
ợc thực
ợc thực
hiện dễ dàng và thuận lợi hơn.
hiện dễ dàng và thuận lợi hơn.
- Quỹ BHXH là một hạt nhân của hệ thống BHXH đ
- Quỹ BHXH là một hạt nhân của hệ thống BHXH đ
ợc hình thành
ợc hình thành
trên cơ sở đóng góp bằng tiền (đảm bảo sự công bằng), nguồn quỹ này cần
trên cơ sở đóng góp bằng tiền (đảm bảo sự công bằng), nguồn quỹ này cần
phải đ
phải đ
ợc bảo tồn và phát triển nhằm duy trì sự hoạt động của BHXH. Ng
ợc bảo tồn và phát triển nhằm duy trì sự hoạt động của BHXH. Ng
ời
ời
làm công ăn l
làm công ăn l
ơng chính là đối t
ơng chính là đối t
ợng đáp ứng đ
ợng đáp ứng đ
ợc yêu cầu này bởi vì họ có
ợc yêu cầu này bởi vì họ có
thu nhập ổn định. Trong khi đó, thu nhập của các đối t
thu nhập ổn định. Trong khi đó, thu nhập của các đối t
ợng khác, nhất là ở
ợng khác, nhất là ở
các n
các n
ớc đang phát triển, th
ớc đang phát triển, th
ờng không ổn định, mang tính thời vụ và th
ờng không ổn định, mang tính thời vụ và th
ờng
ờng
thấp hơn so với ng
thấp hơn so với ng
ời làm công ăn l
ời làm công ăn l
ơng. Khả năng tham gia đóng BHXH từ
ơng. Khả năng tham gia đóng BHXH từ
đó cũng không đ
đó cũng không đ
ợc duy trì liên tục, thu chi BHXH gặp khó khăn hơn. Một
ợc duy trì liên tục, thu chi BHXH gặp khó khăn hơn. Một
số n
số n
ớc có thể tiến hành BHXH bắt buộc đối với ng
ớc có thể tiến hành BHXH bắt buộc đối với ng
ời lao động nông thôn
ời lao động nông thôn
nh
nh
ng ở những n
ng ở những n
ớc này nông dân có một nguồn thu nhập khá ổn định nh
ớc này nông dân có một nguồn thu nhập khá ổn định nh
ng
ng
nói chung đây chỉ là sự mở rộng đối t
nói chung đây chỉ là sự mở rộng đối t
ợng tham gia BHXH bắt buộc sau khi
ợng tham gia BHXH bắt buộc sau khi
đã tiến hành BHXH bắt buộc đối với ng
đã tiến hành BHXH bắt buộc đối với ng
ời làm công ăn l
ời làm công ăn l
ơng.
ơng.
- Khi mới thành lập, triển khai BHXH thì năng lực quản lý về BHXH
- Khi mới thành lập, triển khai BHXH thì năng lực quản lý về BHXH
còn có sự hạn chế bởi hệ thống BHXH còn ở giai đoạn non trẻ. Lý do này
còn có sự hạn chế bởi hệ thống BHXH còn ở giai đoạn non trẻ. Lý do này
cũng xuất phát từ đặc điểm số l
cũng xuất phát từ đặc điểm số l
ợng tham gia chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng
ợng tham gia chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng
số đối t
số đối t
ợng có khả năng tham gia BHXH của ng
ợng có khả năng tham gia BHXH của ng
ời làm công ăn l
ời làm công ăn l
ơng. Tất
ơng. Tất
nhiên quốc gia nay có thể tổ chức sớm hơn hay muộn hơn quốc gia khác,
nhiên quốc gia nay có thể tổ chức sớm hơn hay muộn hơn quốc gia khác,
quốc gia tổ chức thực hiện BHXH muộn hơn sẽ học hỏi đ
quốc gia tổ chức thực hiện BHXH muộn hơn sẽ học hỏi đ
ợc kinh nghiệm
ợc kinh nghiệm
quản lý của quốc gia đi tr
quản lý của quốc gia đi tr
ớc nh
ớc nh
ng điều đó lại phải phụ thuộc vào điều kiện
ng điều đó lại phải phụ thuộc vào điều kiện
kinh tế xã hội của mỗi quốc gia và tóm lại là đều phải tổ chức từ đầu. Cho
kinh tế xã hội của mỗi quốc gia và tóm lại là đều phải tổ chức từ đầu. Cho
nên, chỉ BHXH bắt buộc đối với ng
nên, chỉ BHXH bắt buộc đối với ng
ời làm công ăn l
ời làm công ăn l
ơng là một b
ơng là một b
ớc đi từ đơn
ớc đi từ đơn
giản đến phức tạp phù hợp với trình độ quản lý.
giản đến phức tạp phù hợp với trình độ quản lý.
- Đa số ng
- Đa số ng
ời làm công ăn l
ời làm công ăn l
ơng đ
ơng đ
ợc làm việc trong những ngành, lĩnh
ợc làm việc trong những ngành, lĩnh
vực chủ yếu của quốc gia (điện tử, công nghiệp nặng, công nghiệp nhẹ).
vực chủ yếu của quốc gia (điện tử, công nghiệp nặng, công nghiệp nhẹ).
Những ngành này đóng vai trò chủ đạo, dẫn dắt các ngành khác phát triển
Những ngành này đóng vai trò chủ đạo, dẫn dắt các ngành khác phát triển
theo.Thực hiện BHXH đối với ng
theo.Thực hiện BHXH đối với ng
ời làm công ăn l
ời làm công ăn l
ơng chính là một động
ơng chính là một động
12
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
lực để thúc đẩy tr
lực để thúc đẩy tr
ớc tiên đối với các ngành sản xuất ấy. Do đó phải thực
ớc tiên đối với các ngành sản xuất ấy. Do đó phải thực
hiện BHXH bắt buộc cho đối t
hiện BHXH bắt buộc cho đối t
ợng làm công ăn l
ợng làm công ăn l
ơng là một b
ơng là một b
ớc đi hợp lý,
ớc đi hợp lý,
tạo đà cho các b
tạo đà cho các b
ớc đi tiếp theo của BHXH nói riêng và toàn bộ nền kinh tế
ớc đi tiếp theo của BHXH nói riêng và toàn bộ nền kinh tế
nói chung.
nói chung.
- Thực hiện BHXH bắt buộc cho ng
- Thực hiện BHXH bắt buộc cho ng
ời làm công ăn l
ời làm công ăn l
ơng chỉ là một b
ơng chỉ là một b
-
-
ớc đi đầu tiên, sau này còn phải thực hiện BHXH cho toàn bộ đối t
ớc đi đầu tiên, sau này còn phải thực hiện BHXH cho toàn bộ đối t
ợng. Có
ợng. Có
nh
nh
vậy mới đảm bảo sự công bằng bình đẳng giữa tất cả các ngành, các
vậy mới đảm bảo sự công bằng bình đẳng giữa tất cả các ngành, các
thành phần tôn giáo Thực hiện điều này với những ng
thành phần tôn giáo Thực hiện điều này với những ng
ời làm công ăn l
ời làm công ăn l
ơng
ơng
là tấm g
là tấm g
ơng cho các đối t
ơng cho các đối t
ợng khác nhận thức rõ hơn về vai trò, ý nghĩa của
ợng khác nhận thức rõ hơn về vai trò, ý nghĩa của
BHXH.
BHXH.
Sự phát triển của nền kinh tế quốc gia
Sự phát triển của nền kinh tế quốc gia
trong đó thu nhập bình quân của các đối t
trong đó thu nhập bình quân của các đối t
ợng
ợng
còn ch
còn ch
a đ
a đ
ợc tham gia BHXH đ
ợc tham gia BHXH đ
ợc cải thiện, nâng
ợc cải thiện, nâng
cao và ngày càng ổn định. Thời đại ngày nay là
cao và ngày càng ổn định. Thời đại ngày nay là
thời đại của tri thức và công nghệ thông tin,
thời đại của tri thức và công nghệ thông tin,
năng suất lao động trong mọi lĩnh vực ngành
năng suất lao động trong mọi lĩnh vực ngành
nghề tăng lên nhanh chóng. Tổ chức BHXH tự
nghề tăng lên nhanh chóng. Tổ chức BHXH tự
nguyện vì thế phát triển lên một b
nguyện vì thế phát triển lên một b
ớc mới đó là
ớc mới đó là
khả năng và nhu cầu tham gia ngày càng một
khả năng và nhu cầu tham gia ngày càng một
lớn mạnh. Sự hoàn chỉnh của công tác quản lý
lớn mạnh. Sự hoàn chỉnh của công tác quản lý
BHXH bắt buộc nói riêng và sự đi lên vững mạnh
BHXH bắt buộc nói riêng và sự đi lên vững mạnh
của BHXH nói chung là yếu tố thúc đẩy khả
của BHXH nói chung là yếu tố thúc đẩy khả
năng tổ chức BHXH tự nguyện ngày một sớm hơn
năng tổ chức BHXH tự nguyện ngày một sớm hơn
nhất là đối với các n
nhất là đối với các n
ớc còn ch
ớc còn ch
a tiến hành thực
a tiến hành thực
hiện. BHXH là một loại hình mới mẻ không chỉ
hiện. BHXH là một loại hình mới mẻ không chỉ
đối với Việt nam mà ngay cả các n
đối với Việt nam mà ngay cả các n
ớc trong khu
ớc trong khu
vực và trên Thế giới. Theo thông báo của ILO:
vực và trên Thế giới. Theo thông báo của ILO:
Hàn Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, BunGaRi, Thái Lan,
Hàn Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, BunGaRi, Thái Lan,
Inđônễia, Nhật Bản, Trung Quốc, Philippin, Ba
Inđônễia, Nhật Bản, Trung Quốc, Philippin, Ba
Lan và nhiều quốc gia khác đã thực hiện BHXH
Lan và nhiều quốc gia khác đã thực hiện BHXH
cho nông dân. Điều này thể hiện một điều rằng
cho nông dân. Điều này thể hiện một điều rằng
đã đến lúc phải tổ chức BHXH tự nguyện để BHXH
đã đến lúc phải tổ chức BHXH tự nguyện để BHXH
thực sự là BHXH của mọi ng
thực sự là BHXH của mọi ng
ời dân lao động.
ời dân lao động.
Nh
Nh
vậy, nếu phải tiến hành thực hiện cả BHXH bắt buộc và BHXH tự
vậy, nếu phải tiến hành thực hiện cả BHXH bắt buộc và BHXH tự
nguyện thì đây sẽ là cả một quá trình đối với nhiều quốc gia. Tuy nhiên, chỉ
nguyện thì đây sẽ là cả một quá trình đối với nhiều quốc gia. Tuy nhiên, chỉ
13
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
có làm nh
có làm nh
vậy thì hệ thống BHXH mới đ
vậy thì hệ thống BHXH mới đ
ợc phát triển một cách đồng bộ và
ợc phát triển một cách đồng bộ và
không có sự khập khiễng. BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện sẽ tác động
không có sự khập khiễng. BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện sẽ tác động
t
t
ơng hỗ cho nhau về mọi mặt trong đó đáng chú ý là vấn đề quỹ BHXH, đối
ơng hỗ cho nhau về mọi mặt trong đó đáng chú ý là vấn đề quỹ BHXH, đối
t
t
ợng tham gia BHXH sẽ ngày đ
ợng tham gia BHXH sẽ ngày đ
ợc mở rộng làm cơ sở ngày càng đảm bảo
ợc mở rộng làm cơ sở ngày càng đảm bảo
quy tắc số đông bù số ít trong BHXH, công tác quản lý đối t
quy tắc số đông bù số ít trong BHXH, công tác quản lý đối t
ợng mới đ
ợng mới đ
ợc
ợc
tập trung thống nhất và hoàn thiện. Việc tổ chức thực hiện đồng thời cả
tập trung thống nhất và hoàn thiện. Việc tổ chức thực hiện đồng thời cả
BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện đặt ra cho mỗi quốc gia một yêu cầu,
BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện đặt ra cho mỗi quốc gia một yêu cầu,
thách thức mới. Nói chung, cái đích cuối cùng vẫn là phải thể hiện đ
thách thức mới. Nói chung, cái đích cuối cùng vẫn là phải thể hiện đ
ợc tính
ợc tính
nhân văn cao cả của BHXH, thực hiện an sinh xã hội. BHXH bắt buộc tr
nhân văn cao cả của BHXH, thực hiện an sinh xã hội. BHXH bắt buộc tr
ớc
ớc
sau đó mới tổ chức thực hiện BHXH tự nguyện là một tất yếu khách quan
sau đó mới tổ chức thực hiện BHXH tự nguyện là một tất yếu khách quan
phù hợp với qui luật phát triển của nến kinh tế xã hội
phù hợp với qui luật phát triển của nến kinh tế xã hội
I. Vài nét về công ty mây tre hà nội
I. Vài nét về công ty mây tre hà nội
công ty mây tre hà nội là công ty thuộc sự quản lý của nhà n
công ty mây tre hà nội là công ty thuộc sự quản lý của nhà n
ớc ,
ớc ,
công ty đóng trên địa bàn ch
công ty đóng trên địa bàn ch
ơng d
ơng d
ơ ng độ,công ty có sự quản lý rất
ơ ng độ,công ty có sự quản lý rất
chặt chẽ cho nên công ty luôn có sự phát triển không ngừng cả về mặt
chặt chẽ cho nên công ty luôn có sự phát triển không ngừng cả về mặt
chất và mặt l
chất và mặt l
ợng , tạo điểu kiện cho hàng trăm công nhân có việc làm
ợng , tạo điểu kiện cho hàng trăm công nhân có việc làm
và thu nhập ổn định ,chính sự phát triển không ngừng đó đã tạo cho
và thu nhập ổn định ,chính sự phát triển không ngừng đó đã tạo cho
công nhân có đời sống ổn định và từ đó tạo điều kiện cho thực hiện các
công nhân có đời sống ổn định và từ đó tạo điều kiện cho thực hiện các
chế độ BHXH trong công ty đ
chế độ BHXH trong công ty đ
ợc thực hiện một cách thuận tiện .
ợc thực hiện một cách thuận tiện .
.
.
Qua thời gian thực tập tạicông ty mây tre hà nội, nhận thấy đây là một
nghiệp vụ mới mẻ, hấp dẫn. Với mong muốn đi sâu tìm hiểu về nguyên tắc
cũng nh thực tế triển trong công ty, hy vọng góp nhỏ bé của mình vào việc
nghiên cứu hoàn thiện nghiệp vụ em đã chọn đề tài: "Bảo hiểm trách nhiệm
của chủ xí nghiệp đối với ngời lao động trong cá doanh nghiệp nhà nớc"
.
+Bố cục của chuyên đề này gồm:
phần I:một số lý luận chung về bảo hiểm
phần II:thực trạng thực hiện các chế độ BHXH trong công ty mây tre
hà nộ
Phần III: Những đánh giá và kiến nghị
Do cha có nhiều thời gian tiếp xúc với thực tế công việc và do kiến
thức còn hạn hẹp nên chuyên đề thực tập không tránh khỏi thiếu sót, nhng
em hy vọng rằng nó sẽ đáp ứng đợc phần nào sự tin tởng và u ái của các
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét